Kişi kimi yaşayan və geyinən XIX əsr Paris qadınları 10 təsviri
1800-cü ildə Parisdə qadınların şalvar geyinməsi qadağan edilib. XIX əsr və XX əsrin əvvəlləri boyunca bir çox qadın bu qanuna məhəl qoymadı və ya ondan yan keçməyin yolunu tapıb. Onlar boğucu məhdudiyyətlərə qarşı üsyan edərək kişi kimi geyinməyə, bəzi hallarda isə hətta kişi kimi yaşamağa başladılar.
"Fransa İnqilabı (1789-1799) dövründə Parisdəki bir çox qadın, barrikadalarda kişilərlə birlikdə etirazlara qoşulmaq üçün şalvar geyinib. Onların azadlıq və kişilərlə bərabərlik arzuları "Qadın Hüquqları Bəyannaməsi"ndə öz əksini tapmışdı. Lakin bu sənədin müəllifi Olimp de Guj (Olympe de Gouges) 1793-cü ildə "təbiətə zidd" qadın kimi damğalanaraq gilyotinlə edam edilib".
"19-cu əsrdə fransız qadınlarının həyat yoldaşı və ana rolu ilə kifayətlənmələri gözlənilib. Onlar rəssamlar və şairlər tərəfindən heyran olmalı və qadın geyimləri ilə müəyyən edilməli idilər. Lakin bir çox fransız qadını, xüsusən 19-cu əsrin sonu və 20-ci əsrin əvvəllərində, feminizmin ilk dalğası Parisdə inkişaf edən lezbiyan subkulturası ilə üst-üstə düşəndə, bu sərtliklərə qarşı üsyan edib".
"Kişi paltarı geyinmək hüququ uğrunda mübarizə qadın hüquqları tarixində gözdən qaçan bir səhifədir. Kişi geyimləri qadınlara əvvəllər onlara xas olan universitetlərə və peşələrə daxil olmaq üçün maneələri aradan qaldırarkən və ya cinsiyyətlərini sərbəst şəkildə ifadə etməyə çalışarkən onlara agentlik hissi verib. Mətbuat onları məsxərəyə qoydu, səlahiyyətlilər təzyiq göstərib".
"Amazon at belində (1799)
Fransada qadınlar üçün kişi modası ilk dəfə 18-ci əsrin sonlarında İngiltərədən gətirilən at sürmə vərdişi şəklində ortaya çıxıb. Həm pencək, həm də şalvar geyinən qadınlar Yunan əfsanəsinin qadın döyüşçülərindən sonra Amazonlar kimi tanınırdılar və bu çevik idmanlı qadınların həm heyranlıqla, həm də qorxu ilə baxıldığını göstərib. Əsr irəlilədikcə, xüsusi hazırlanmış gödəkçələr və paltolar qadın qarderoblarının getdikcə daha vacib hissəsinə çevrilib".
"Jane Dieulafoy (1890-cı illər)
Jane - və ya Jeanne - Dieulafoy da müharibə zamanı əri Marsellə birlikdə vuruşub. Cütlük Farsda (indiki İran) bir sıra arxeoloji ekskursiyalara başlayanda o, bir daha kişi paltarı geyinib. Bundan sonra Dieulafoy dəbli kişi kostyumları geyinməyi seçdi və bunun üçün icazə ala bilib. Görünür, bu, onun böyük bir cəmiyyət fiquruna çevrilməsinin qarşısını almaq üçün heç nə etməyib. Cütlük eksklüziv salona ev sahibliyi edib və müntəzəm olaraq həm Fransanın baş naziri, həm də prezidenti ilə ünsiyyətdə olub".
Xədicə İsmayılova
