ABŞ İrana qarşı sanksiyaları genişləndirib
ABŞ İrana qarşı sanksiya siyahısına 11 hüquqi və 16 fiziki şəxsi əlavə edib. Siyahıya Kuba, İran, İraq və Honkonqda qeydiyyatdan keçmiş qurumlar, o cümlədən Kubanın “Banco Internacional de Comercio” bankı daxil edilib. ABŞ tərəfi bankın İranın maliyyə qurumlarına xidmət göstərdiyini bildirir.
Mövzu ilə bağlı "İnformator.az"a açıqlamasında politoloq Yusif Bağırzadə bildirib ki, ABŞ-nin İrana qarşı sanksiyaların əhatə dairəsini genişləndirməsi Vaşinqton-Tehran münasibətlərində iqtisadi təzyiq siyasətinin davam etdirildiyini və bu siyasətin artıq yalnız İran daxilindəki qurumlarla məhdudlaşmadığını göstərir:
“İlk növbədə, yeni sanksiyalar ABŞ-İran münasibətlərində qarşıdurmanın maliyyə müstəvisində dərinləşməsi deməkdir. Vaşinqton İranın beynəlxalq bank sisteminə çıxışını çətinləşdirməklə Tehranın xarici valyuta əldə etmək və beynəlxalq ticarət əməliyyatlarını həyata keçirmək imkanlarını azaltmağa çalışır. Üçüncü ölkələrdə fəaliyyət göstərən maliyyə qurumlarının da hədəfə alınması digər dövlətlərə və şirkətlərə xəbərdarlıq xarakteri daşıyır. Beləliklə, ABŞ İranla əməkdaşlıq edən tərəflər üçün maliyyə və hüquqi riskləri artırır. Sanksiyaların sərtləşdirilməsi həmçinin təbii olaraq diplomatik danışıqların imkanlarını daralır ki, bu da tərəflər arasında etimadsızlığı gücləndirə bilər.Yaxın Şərq baxımından bu addımlar regional güc balansına dolayı təsir göstərə bilər. İranın maliyyə imkanlarının məhdudlaşdırılması onun regiondakı müttəfiqlərinə və tərəfdaşlarına dəstək göstərmək, eləcə də müdafiə xərclərini maliyyələşdirmək imkanlarına təsir edə bilər”.
Politoloqun sözlərinə görə, digər tərəfdən, artan xarici təzyiq Tehranı alternativ iqtisadi və siyasi tərəfdaşlıqları genişləndirməyə də sövq edə bilər:
“Bu isə regionda ABŞ-la İran arasında rəqabətin daha mürəkkəb xarakter almasına, tərəflərin mövqelərini qorumaq üçün əlavə addımlar atmasına səbəb olacaq. Bununla belə, sanksiyaların regional təhlükəsizliyə konkret təsiri İranın cavab tədbirlərindən və diplomatik proseslərin vəziyyətindən asılı olacaq.İqtisadi baxımdan əsas risklər bank əməliyyatlarının çətinləşməsi, xarici investisiyaların azalması, valyuta daxilolmalarına təzyiq və beynəlxalq tərəfdaşların İranla işləməkdən çəkinməsidir. Xüsusilə, üçüncü ölkələrin maliyyə institutlarının sanksiya təhlükəsi ilə üzləşməsi İranın mövcud maliyyə kanallarını daha da məhdudlaşdıra bilər. Bununla yanaşı, sanksiyalar ticarətin alternativ kanallara yönəlməsinə və əməliyyat xərclərinin artmasına da gətirib çıxara bilər. İstənilən halda yeni sanksiyalar ABŞ-nin İran üzərində iqtisadi təzyiqini artırmaq məqsədi daşıyır. Lakin onların siyasi nəticəsi yalnız iqtisadi məhdudiyyətlərin sərtliyindən deyil, diplomatiyanın imkanlarından da asılıdır. Belə ki, təzyiq siyasəti danışıqlarla tamamlanmadıqda qarşıdurmanı dərinləşdirə bilər”.
Mələk Hüseynova
