Aİ və NATO Rusiyaya təzyiqi artıracaq: Almaniyada “yeni eskalasiya” yaradıb

Aİ və NATO Almaniyada baş verən “yeni eskalasiya”dan sonra Rusiyaya təzyiqi artırmağa söz verib

NATO və Avropa Komissiyasının rəhbərləri Rusiyanın getdikcə daha məsuliyyətsiz və təhlükəli addımlar atdığını bildirərək, yaranan “yeni reallığa” cavab verəcəklərini açıqlayıblar.

“Leypsiq Avropa İttifaqı ərazisində Rusiyanın birbaşa məsuliyyət daşıdığı yeni eskalasiyanın göstəricisidir”, – Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula fon der Lyayen bildirib. O, Almaniyanın ötən ay Leypsiq hava limanında baş vermiş uğursuz dron hücumunun arxasında Rusiyanın dayandığını açıqlamasından bir gün sonra bu bəyanatı verib.

“Biz təzyiqi artırmalıyıq. Bu isə Rusiyanın məsuliyyətsiz davranışlarına daha sürətli və daha effektiv cavab verməyə hazır olmaq deməkdir”, – fon der Lyayen deyib.

NATO-nun baş katibi Mark Rutte isə ABŞ-ın da daxil olduğu bütün alyansın “Almaniya ilə tam həmrəylik nümayiş etdirdiyini” bildirib.

Rusiya Almaniyanın ittihamlarını rədd edib. Berlin iddia edir ki, partlayıcı maddə daşıyan dron avqustun 4-də Ukraynaya məxsus yük təyyarəsini qəsdən hədəfə alıb.

Dron Leypsiq/Halle hava limanında robot vasitəsilə zərərsizləşdirilib. İkinci dronun isə başqa bir yük təyyarəsi ilə toqquşduğu ehtimal olunur.

Məlumata görə, üçüncü dron hadisədən 10 gün sonra hava limanında aşkarlanıb. Sözügedən hava limanı NATO üçün mühüm logistika mərkəzlərindən biridir və Ukraynaya məxsus “Antonov” nəqliyyat təyyarələri tərəfindən mütəmadi istifadə olunur.

Almaniya hökuməti yalnız çərşənbə axşamı polis araşdırmaları və kəşfiyyat məlumatlarının hadisələrin arxasında Rusiyanın dayandığını sübut etdiyini açıqlayıb.

Almaniyanın daxili işlər naziri bildirib ki, dronun quruluşu, komponentləri, partlayıcı maddələri və detonatoru Rusiyanın digər hibrid əməliyyatlarında istifadə olunan vasitələrlə eynidir.

Məlumata görə, Leypsiqdəki hücumla bağlı iki şübhəli müəyyənləşdirilib. Onlardan biri Rusiya pasportu olan Belarus vətəndaşıdır və Almaniyaya turist vizası ilə daxil olub. Digər şübhəlinin isə Latviya və Rusiya pasportları olduğu, təyyarə ilə Berlinə gəldiyi və uğursuz hücumdan iki gün əvvəl Almaniyadan uçduğu bildirilir.

Berlin Rusiyanın Bonndakı konsulluğunu, eləcə də Almaniyada Kremlin təbliğat vasitəsi kimi fəaliyyət göstərdiyindən şübhələnilən “Rusiya Evi” mədəniyyət müəssisəsini bağlamaq qərarına gəlib.

Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi buna “güzgü prinsipi” ilə cavab veriləcəyini və Berlinin iddialarını təsdiqləyən heç bir sübut təqdim etmədiyini bildirib. Almaniyanın müvəqqəti işlər vəkili Bernd Finke Moskvaya çağırılaraq Berlinin “tamamilə əsassız ittihamları”na etiraz çatdırılıb.

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Almaniyanın bu addımlarını ciddi səhv adlandırıb və onların “Alman xalqının maraqlarına açıq şəkildə zidd olduğunu” bildirib.

Moskvanın Berlinlə diplomatik münasibətləri kəsməyə hazır olub-olmadığı barədə suala Rusiyanın xarici işlər nazirinin müavini Aleksandr Qruşko “ola bilər” cavabını verib. Bununla belə, o, hazırda diplomatiyaya imkan verildiyini söyləyib.

Almaniyada bəzi tənqidçilər Berlinin cavab tədbirlərini kifayət qədər zəif hesab ediblər. Lakin Almaniya daha koordinasiyalı addımlar atmaq üçün müttəfiqləri ilə, o cümlədən Aİ ölkələri ilə əməkdaşlığı gücləndirməyi planlaşdırır. Buraya Aİ-nin sanksiyalarının genişləndirilməsi və Rusiya vətəndaşlarının Avropa İttifaqına girişinə əlavə məhdudiyyətlərin tətbiqi daxildir.

Fon der Lyayen bəyanatında Leypsiqdəki hücumda “Rusiya əməliyyatçıları tərəfindən Avropa İttifaqı ərazisində hərbi təyinatlı materiallardan istifadə edildiyini” açıq şəkildə vurğulayıb.

“Biz buna dözməyəcəyik”, – o deyib.

Fon der Lyayen Brüsseldə Rutte ilə görüşdüyü vaxt Aİ-nin xarici işlər nazirləri İrlandiyanın Viklou şəhərində toplaşıblar. Fransanın xarici işlər naziri Jan-Noel Barro Rusiyanın “kölgə donanması”na qarşı Avropa səviyyəsində tədbirlər görülə biləcəyini bildirib. Söhbət Aİ sanksiyalarından yayınmaq məqsədilə neft və digər yükləri daşıyan gəmilərdən gedir.

Barro, həmçinin Belçika və Niderlandın xarici işlər nazirləri Rusiyanın səfirlərini hücuma etiraz olaraq XİN-ə çağırdıqlarını bildiriblər.

Litvanın xarici işlər naziri Kestutis Budris qeyd edib ki, Rusiyanın Avropadakı müttəfiqlərinə qarşı həyata keçirdiyi hibrid əməliyyatların siyasi nəticələrə səbəb olmadığını düşündüyü açıq-aydındır.

Aİ-nin xarici siyasət və təhlükəsizlik məsələləri üzrə ali nümayəndəsi Kaya Kallas bildirib ki, mövcud sanksiyaların icrasına nəzarətin necə sərtləşdirilməsi üzərində işləyirlər. O, həmçinin Rusiyanın keçmiş hərbçilərinə Aİ-yə giriş qadağasının tətbiqi və rusiyalı turistlər üçün viza məhdudiyyətlərinin sərtləşdirilməsi ilə bağlı geniş dəstəyin olduğunu qeyd edib.

İsveç, Niderland, Polşa və İspaniya da daxil olmaqla bir sıra Aİ ölkəsi dondurulmuş Rusiya aktivlərindən 193 milyard avrodan çox vəsaitin Ukraynaya yardım üçün istifadə edilməsini təklif edir. Bu ideya ilk dəfə 2025-ci ilin sonunda gündəmə gətirilib, lakin vəsaitlərin saxlandığı Belçika tərəfindən rədd edilib. Belçikanın mövqeyi dəyişməyib, çünki ölkə məhkəmələr qarşısında maliyyə məsuliyyətinə cəlb olunacağından ehtiyat edir.

Fon der Lyayenin sözlərinə görə, Leypsiqdəki hücum dronlardan istifadə və kritik infrastrukturun fəaliyyətinə müdaxilə də daxil olmaqla, getdikcə təhlükəli xarakter alan daha geniş hadisələr zəncirinin bir hissəsidir.

Mark Rutte isə alyansın şərq cinahında yerləşən ölkələrin ərazisinə dron və raketlərin daxil olması nəticəsində avropalılar üçün risklərin artdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, “Ukrayna üçün müdafiə avadanlığı istehsal edən zavodlarda yanğınların törədilməsi və ya Leypsiqdə baş vermiş Rusiya hibrid hücumu” kimi Avropa ərazisini birbaşa hədəf alan “zərərli fəaliyyətlər” də artıb.

Son 24 saat ərzində Almaniyada bir neçə mümkün sabotaj hadisəsi barədə məlumat yayılıb. Bunların arasında biri ölkənin şərqində, digəri isə Köln yaxınlığında qərbdə olmaqla, elektrik yarımstansiyalarına iki hücum da var.

Hakimiyyət orqanları hadisələrin arxasında kimin dayandığını hələ müəyyənləşdirə bilməyib. Şimali Reyn-Vestfaliya əyalətinin daxili işlər naziri Herbert Röyl isə Almaniyanın qərbindəki Berqhaym şəhərində elektrik xətlərinə qarşı həyata keçirilən hücumun qəsdən törədildiyini və bunu edən şəxsin bütövlükdə ölkəni hədəfə aldığını bildirib.

“Biz iki ehtimalı araşdırırıq: xarici dövlət tərəfindən təşkil edilmiş sabotaj və solçu ekstremizm”, – o deyib.

Bir neçə elektrik xəttinin sıradan çıxması nəticəsində iki ayrı kömürlə işləyən elektrik stansiyasında beş enerji bloku fəaliyyətini dayandırıb. Polis ərazidə altı qurğu aşkar edildiyini bildirib.

Çərşənbə axşamı səhər Brandenburqdakı Yänşvalde kömür elektrik stansiyasının yaxınlığında yüksək gərginlikli elektrik xətləri zədələnib. Daha sonra yarımstansiyada partlayıcı qurğular aşkarlanıb.

Bu arada qonşu Polşada Baş nazir Donald Tusk Varşavadan 140 kilometr cənubda yerləşən Skarjisko-Kamenna şəhərində döyüş dronları istehsal edən zavodda baş verən yanğının qəsdən törədilmiş yanğın və sabotaj olduğunu bildirib. Bazar günü gecə Lublin şəhərindəki zavodda baş verən yanğının da qəsdən törədilməsi ehtimalı istisna olunmayıb.

Fon der Lyayen bildirib ki, Rusiyanın qarşısını almaq məqsədilə artıq sanksiyalardan istifadə edilib və Aİ xarici işlər nazirləri “Rusiyanın müharibə xəzinəsinə daha ciddi zərbə vurmaq” üçün əlavə yolları müzakirə edirlər.

Aİ artıq Ukraynaya 90 milyard avro kredit ayırmaq barədə razılığa gəlib. Fon der Lyayenin sözlərinə görə, Kiyev PAC-3 hava hücumundan müdafiə raketlərinin maliyyələşdirilməsi üçün əlavə milyardlarla avro vəsait istəyib. O, həmçinin Avropa ilə Ukraynanın birgə “Freyja” ballistik raketlərə qarşı müdafiə layihəsi üzrə işlərin artıq başladığını bildirib.

Fon der Lyayen söz verib ki, Avropa və NATO Moskva üzərində təzyiqi yalnız qoruyub saxlamaqla kifayətlənməyəcək, təzyiqi daha da artıracaq və Rusiya Ukraynada bombalamağı və günahsız insanları öldürməyi dayandırana qədər bunu davam etdirəcək.

Mənbə: BBC News