Dəmir qəbulunu artırmağın 5 yolu
Dəmir çatışmazlığı dünyada ən çox rast gəlinən qida çatışmazlıqlarından biridir. Xüsusilə uşaqlar və reproduktiv yaşda olan qadınlar arasında geniş yayılıb.
Dəmir orqanizm üçün vacib mineraldır. O, qanda oksigeni bədənin müxtəlif hissələrinə daşıyan hemoqlobinin yaranmasında iştirak edir. Dəmir çatışmazlığı yorğunluq, halsızlıq və nəfəs darlığı kimi əlamətlərə səbəb ola bilər.
"İnformato.az" xəbər verir ki , orqanizmin dəmiri mənimsəməsi yalnız hansı qidaları qəbul etməyimizdən deyil, həm də onları necə hazırlamağımızdan asılıdır.
Bəzi tərəvəzləri qaynadın, digərlərini buxarda bişirinİspanaq, çuğundur yarpağı və pazı kimi tərəvəzlərdə oksalatlar adlı maddələr var. Bu maddələr dəmirlə birləşərək onun orqanizm tərəfindən mənimsənilməsini çətinləşdirir.
Bu tərəvəzləri qaynatmaq oksalatların bir hissəsinin suya keçməsinə kömək edir və dəmirin mənimsənilməsini asanlaşdırır.Kələm, kahı və bok-çoy kimi tərəvəzlərdə isə bu üsula ehtiyac yoxdur. Onları çiy və ya buxarda bişmiş formada yemək C vitamininin qorunmasına kömək edir. C vitamini isə dəmirin mənimsənilməsini artırır.
Dəmirlə zəngin qidaları C vitamini ilə birlikdə qəbul edin.C vitamini bitki mənşəli qidalardakı dəmirin orqanizm tərəfindən daha yaxşı mənimsənilməsinə kömək edir.
Bunun üçün:Yeməklərin üzərinə limon suyu əlavə etmək;Dəmirlə zəngin səhər yeməyini portağal şirəsi ilə qəbul etmək;
Tərəvəzlərlə yanaşı C vitamini ilə zəngin meyvələr yemək tövsiyə olunur.Beləliklə, eyni qidadan daha çox dəmir mənimsəmək mümkündür.Fermentasiya prosesi dəmirin mənimsənilməsini yaxşılaşdıra bilər.Taxıl, qoz-fındıq və toxumlarda olan fitik turşusu dəmirin mənimsənilməsinə mane olur. Fermentasiya isə bu maddənin miqdarını azaldır.
Məsələn, adi çörək əvəzinə mayalı, uzun müddət fermentasiya olunmuş turş maya çörəyinə (sourdough) üstünlük vermək faydalı ola bilər.Bir çox çörək və səhər yeməyi dənli məhsullarının tərkibinə əlavə dəmir daxil edilir. Lakin bu məhsullarda istifadə olunan dəmirin bəzi formaları orqanizm tərəfindən çətin mənimsənilir.
Araşdırmalara görə, bəzi dəmirlə zənginləşdirilmiş uşaq sıyıqlarından dəmirin mənimsənilməsi cəmi 0,6–2,2% təşkil edir.
Buna görə də yalnız zənginləşdirilmiş məhsullara güvənmək əvəzinə, təbii dəmir mənbələrindən də istifadə etmək vacibdir.Çay və qəhvənin tərkibində olan taninlər və polifenollar dəmirin mənimsənilməsini azalda bilər.Məsələn, dəmirlə zəngin səhər yeməyi ilə birlikdə çay və ya qəhvə içmək orqanizmin qəbul etdiyi dəmir miqdarını azalda bilər.
Mütəxəssislər çay içmək istəyənlərə yeməkdən sonra ən azı iki saat gözləməyi tövsiyə edirlər.
Mehriban Yariyeva