Qızıl və gümüş qiymətləri bahalaşıb
Nyu-Yorkun COMEX əmtəə birjasında qızılın bir troya unsiyasının qiyməti 6,38 dollar bahalaşaraq 4387,69 dollar təşkil edib.
Gümüşün qiyməti isə 0,46 dollar artaraq 65,26 dollara bərabər olub.
Mövzu ilə bağlı iqtisadçı Akif Nəsirli “İnformator.az”a açıqlamasında bildirib ki, FED-in pul siyasəti ilə qızılın qiyməti arasındakı əlaqə maliyyə bazarlarının ən sabit qanunauyğunluqlarından biridir:
“Qızıl, banklardakı əmanətdən fərqli olaraq, faiz gətirmir. FED faiz dərəcələrini aşağı saldıqda, dollar əmanətlərinin və istiqrazların gətirdiyi gəlir azalır, bu da qızılı saxlamağın "itirilmiş gəlir" dəyərini aşağı salır və investorları qızıla yönəldir. Əksinə, FED faizləri yüksəldikdə və ya yüksək saxladıqda, qızıl real gəlir gətirən aktivlərlə müqayisədə "cəlbedici olmayan" görünür. Qızıl beynəlxalq bazarda dollarla qiymətləndirildiyi üçün FED-in siyasəti dolların gücünə birbaşa təsir edir. Faiz endirimləri adətən dolları zəiflədir, zəif dollar isə qızılı digər valyutalarla ödəyən investorlar üçün nisbətən ucuzlaşdırır və tələbi artırır. FED-in "yumşaq" siyasəti (pul kütləsinin artması, aşağı faizlər) inflyasiya təhlükəsini gücləndirdikdə, qızıl ənənəvi olaraq "inflyasiyadan qorunma aləti" kimi tələb qazanır. Bazar hazırda kifayət qədər dolaşıq siqnallar alır. Bir tərəfdən, FED sədrliyinə namizəd kimi adı çəkilən Kevin Uorşun "yastı" mövqeyə malik olması investorların faizlərin kəskin aşağı düşəcəyi gözləntisini bir qədər azaldıb, bu da qiymətə qısamüddətli təzyiq yaradıb. Digər tərəfdən, iyulun sonunda FED faiz dərəcəsini dəyişməz saxladıqdan sonra qızıl bir gündə təxminən 2% bahalaşaraq yenidən yüksəlişə keçib-bu, bazarın faiz endiriminə çox həssas reaksiya verdiyini göstərir”.
İqtisadçı həmçinin bunu da qeyd edib ki, böyük maliyyə institutları (Goldman Sachs, J.P. Morgan, UBS) ilin qalan hissəsi üçün ümumilikdə artım tendensiyasını gözləyir:
“Goldman Sachs-ın baza ssenarisi 4900 dollar civarında, UBS növbəti 12 ay üçün 5200 dollara qədər artım, J.P. Morgan isə 6300 dollara qədər proqnoz verir. Bu artım gözləntisinin əsas dayaqları bunlardır: geosiyasi qeyri-müəyyənliyin (İran-ABŞ gərginliyi, tarif müharibələri) davam etməsi, mərkəzi bankların (xüsusilə Çin və Polşa) rekord həcmdə qızıl alışını davam etdirməsi, və FED-in gec-tez faiz endirimlərinə qayıdacağı gözləntisi. Bununla belə, risklər də var. Əgər FED gözlənildiyindən sərt mövqe saxlasa (Uorş kimi "yastı" fiqurun rəhbərliyi ilə), dollar möhkəmlənə, real gəlirlilik yüksələ və bu, qızılın bahalaşmasını gecikdirə bilər. Analoji olaraq, əgər geosiyasi gərginlik (Yaxın Şərq, İran) azalsa, investorlar yenidən risqli aktivlərə (səhmlər) qayıda bilər, bu da qızıldan kapital çıxışına səbəb ola bilər. Qısamüddətli dövrdə (bir neçə həftə-ay) qiymət FED-in konkret açıqlamalarından, xüsusilə sentyabr ayındakı iclasdan asılı olaraq dalğalı qala bilər, amma orta-uzunmüddətli trend (ilin qalan hissəsi üçün) əksər analitiklər tərəfindən yüksəliş istiqamətində qiymətləndirilir. Bunun əsas hərəkətverici qüvvəsi FED-in gec-tez faiz endirimlərinə keçəcəyi gözləntisi, geosiyasi qeyri-sabitlik və mərkəzi bankların davamlı qızıl alışıdır”.
Güllər Gülhüseynova