Yaşlı insanlar üçün qrip peyvəndi bu il əvvəlkindən bir qədər fərqli ola bilər. ABŞ-də qripə qarşı mübarizədə yeni bir mərhələnin qapısı açılıb.

Ötən həftə ABŞ Qida və Dərman Administrasiyası (FDA) 50 yaş və yuxarı insanlar üçün ölkənin ilk mRNT əsaslı qrip peyvəndini təsdiqlədi. Moderna tərəfindən hazırlanan bu peyvənd COVID-19 pandemiyası dövründə geniş tanınan mRNT texnologiyasına əsaslanır.

Bəs mRNT peyvəndi nə deməkdir? Sadə dillə desək, bu texnologiya immun sisteminə virusu əvvəlcədən “tanımağı” öyrətmək üçün bədənə müvəqqəti genetik təlimat verir. Orqanizm həmin təlimatdan istifadə edərək virusun müəyyən xüsusiyyətlərini imitasiya edən zülal hazırlayır və immun sistemi buna qarşı müdafiə formalaşdırır. Daha sonra mRNT parçalanır və bədəndə qalıcı şəkildə saxlanılmır.Yeni peyvəndin əsas üstünlüklərindən biri onun mRNT texnologiyasından istifadə etməsidir. Bu texnologiya COVID-19 peyvəndləri sayəsində dünyada geniş yayılıb və peyvəndlərin hazırlanmasına yeni yanaşma gətirib.

Lakin bu peyvəndin təsdiqlənməsi heç də asan olmayıb. mRNT texnologiyasının ABŞ-dakı siyasi müzakirələrin mərkəzində olduğu bir vaxtda Tramp administrasiyası mRNT peyvəndlərinin inkişafına ayrılan maliyyəni azaldıb. Bundan başqa, FDA ilkin mərhələdə Modernanın peyvəndlə bağlı müraciətini nəzərdən keçirməkdən imtina edib.

Buna baxmayaraq, iyun ayında FDA-nın müstəqil peyvənd məsləhətçiləri yeni peyvəndlə bağlı mühüm qərar qəbul ediblər. Onlar yekdilliklə peyvəndin potensial faydalarının risklərindən daha çox olduğunu bildiriblər.

Bu qərar xüsusilə yaşlı insanlar üçün əhəmiyyətlidir. Çünki yaş artdıqca immun sisteminin reaksiyası zəifləyə və qrip daha ağır nəticələrə səbəb ola bilər. Buna görə də alimlər və səhiyyə mütəxəssisləri yaşlı insanlar üçün daha effektiv və müasir peyvənd texnologiyalarının hazırlanmasına xüsusi diqqət yetirirlər.

Beləliklə, mRNT əsaslı qrip peyvəndinin ortaya çıxması yalnız yeni bir peyvəndin təsdiqlənməsi deyil. Bu, həm də mRNT texnologiyasının COVID-19-dan sonra başqa xəstəliklərə qarşı mübarizədə də istifadə olunmasının mümkünlüyünü göstərən mühüm addımdır.

Qarşıdakı illərdə bu texnologiyanın qripdən başqa digər yoluxucu xəstəliklərə qarşı peyvəndlərin hazırlanmasında necə istifadə olunacağı isə böyük maraq doğurur.

Səkinəbəyim Cəfərova