Azadlığın və səs küylərinin hekayəsi: Rok musiqisi

Rok musiqisi XX əsrin ortalarında Amerika Birləşmiş Ştatlarında yaranan, ritm-end-blüz, kantri və blüz janrlarının sintezindən bəslənən ən nüfuzlu mədəniyyət fenomendir. Yaranğıcı 1950-ci illərdə Elvis Presli, Çak Berri və Litl Riçard kimi ifaçıların ritmik rok-n-roll addımları ilə qoyulmuş, qısa zamanda sadəcə bir musiqi Janrı deyil, eyni zamanda azadlıq, etiraz və gənclik ruhunun simvoluna çevrilmişdir.

1960-cı illərdə "The Beatles" və "The Rolling Stones" kimi Britaniya qruplarının dünya səhnəsinə gəlişi ilə "Britaniya İşğalı" mərhələsi başladı və musiqinin fəlsəfi, sosial tərəfləri daha da dərinləşdi. Bu dövrdə Cimi Hendriks və "The Doors" kimi adlar psixodelik rokun təməlini qoydu. 1970-ci illərə gəldikdə isə musiqi texniki cəhətdən daha da zənginləşdi; "Led Zeppelin" və "Deep Purple" hard-rokun, "Pink Floyd" və "Queen" proqressiv rokun, "Ramones" və "Sex Pistols" isə enerjili pank-rokun əsasını qoydu. 80-ci və 90-cı illər "Metallica" kimi hevi-metal nəhənglərinin və "Nirvana" başda olmaqla qranj (grunge) dalğasının yüksəlişi ilə yadda qaldı.
Rok musiqisinin akustik əsasını əsasən dörd alət təşkil edir: elektrogitar, bas-gitar, zərb alətləri və xarakterik emosional vokal. Bu alətlərin birfəzəli və güclü uyğunluğu canlı konsertlərdə unikal energetika yaradır.
Azərbaycanda rok musiqisinin tarixi 1960–1970-ci illərə dayanır. Bu sahədə Sumqayıtdan çıxan və Azərbaycan dilində hard-rok ifa edən "Yuxu" qrupu ("Xəzərin sahilində", "Ala gözlü yar") milli rok tariximizin ən parlaq səhifələrini yazmışdır. Sonrakı illərdə "Unformal", "Coldü", "Sirr", "Milan", günümüzdə isə "DədəQorqud", "Pyromania" və müxtəlif müstəqil (indie) ifaçılar bu ənənəni yaşatmağa davam edirlər.

Lalə Qafarova