Çində humanoid robotlardan daha böyük və səssiz texnoloji inqilab gedir
Çində robot texnologiyaları sürətlə inkişaf edir. İnsanabənzər robotların nümayişi bütün dünyada diqqət çəksə də, ölkədə daha böyük və səssiz bir inqilab fabriklərdə və təhsil müəssisələrində baş verir.
“Bir az yatıram, dünya dəyişir”.
28 yaşlı Çen Tyan-Yunun sözləri Çində texnologiyanın hansı sürətlə inkişaf etdiyini göstərir. O, asudə vaxtlarında avtomatlaşdırmaya keçən fabrikləri ziyarət edir. Məqsədi isə süni intellekt və robototexnika üzrə dərs dediyi tələbələrə daim yenilənən texnologiyaları öyrətməkdir.
Çen Tyan-Yunun çalışdığı təhsil müəssisəsində təxminən 30 tələbə robotlar üçün kod yazır. Onlardan biri kompüterdə proqram hazırlayarkən robotun qarşısındakı silindrik detalı götürüb başqa yerə yerləşdirməsini təmin etməyə çalışır. Digər tələbələr isə robotik tibbi avadanlıqlar üzərində işləyirlər.
Müəllim tələbələrinə gələcəyin əmək bazarı ilə bağlı sərt mesaj verir: “Əgər süni intellekt və robototexnika dünyasında sizə ehtiyac yoxdursa, aradan çıxarılanlar arasında olacaqsınız”.
Çin robotlaşmaya milyardlarla dollar yatırır
Bu proses təsadüfi deyil. Çin lideri Si Cinpin ölkəni texnologiya və innovasiya sahəsində dünyanın ön sıralarına çıxarmağı hədəfləyir. Bu məqsədlə robototexnika və qabaqcıl istehsal texnologiyalarına milyardlarla dollar investisiya qoyulur.
Ölkənin müxtəlif şəhərlərində yeni texniki və peşə məktəbləri yaradılır. Bu müəssisələrdə gələcəyin mühəndisləri süni intellekt, proqramlaşdırma və robototexnika üzrə hazırlanır.
Nəticə isə artıq fabriklərdə görünür. Çində iki milyondan çox sənaye robotunun işlədiyi bildirilir. Bu, dünyada ən yüksək göstəricidir. Üstəlik, dünyadakı sənaye robotlarının yarıdan çoxu artıq Çində istehsal olunur.
Robotlar insanlarla çiyin-çiyinə işləyir
Çenqdu şəhərindəki fabriklərdən birində köhnə və yeni əmək modeli bir arada görünür.
Təxminən 30 orta yaşlı işçi robot qollarının hazırlanması ilə məşğuldur. Onlar məhsulları vidalayır, deşir və cilalayırlar. Bir neçə gənc mühəndis isə başqa bir otaqda gələcəkdə robotların istehsalına kömək edəcək yeni robot üzərində çalışır.
31 yaşlı mühəndis Pan Kay komandasının hazırladığı prototipi nümayiş etdirir. Robot hələlik yalnız sadə və təkrarlanan hərəkətləri yerinə yetirə bilir. Məsələn, QR kodu skan edə bilir.
“Bəlkə də daha altı aydan sonra başqa bir işi də görə biləcək”, – mühəndis deyir.
Bu, robot texnologiyasının hələ inkişaf mərhələsində olduğunu göstərir. Lakin Çində əsas diqqət artıq yalnız robotların yaradılmasına deyil, insanların robotlarla birlikdə işləyə biləcəyi yeni əmək sisteminin qurulmasına yönəlib.
Bəs insan əməyini nə gözləyir?
Çinin robotlaşma strategiyası ölkənin istehsal imkanlarını artırmaq və daha yüksək texnologiyalı iqtisadiyyat yaratmaq məqsədi daşıyır. Lakin bu sürətli dəyişiklik mühüm suallar da doğurur: milyonlarla insanın çalışdığı fabriklərdə avtomatlaşdırma iş yerlərinə necə təsir edəcək? İnsanlar hansı yeni bacarıqları öyrənməli olacaq?
Çində robotların sayı artdıqca bu sualların əhəmiyyəti də artır. Çünki söhbət artıq səhnədə rəqs edən və ya yarışan humanoid robotlardan getmir. Fabriklərdəki robotlar qaynaq edir, rəngləyir, qaldırır, yığır və fasiləsiz işləyirlər.
Beləliklə, dünyada diqqəti humanoid robotlar cəlb etsə də, Çinin texnoloji gələcəyini formalaşdıran əsas dəyişiklik daha sakit şəkildə baş verir.
Robot inqilabı artıq gələcəyin hekayəsi deyil. Çində o, fabriklərin istehsal xətlərində və auditoriyalarda bu günün reallığına çevrilir.
Elmira Ağayeva
