Elektron siqaret istifadəsinin yeniyetmələr arasında yayılması
Son illər elektron siqaretlər yeniyetmələr arasında sürətlə populyarlaşmağa başlayıb. Bunun əsas səbəblərindən biri cihazların cəlbedici dizaynı, müxtəlif dad çeşidləri və sosial şəbəkələrdə geniş reklamıdır. Lakin həkimlər xəbərdarlıq edir ki, elektron siqaretlər sağlamlıq üçün risklər yaradır və nikotin asılılığını artırır. Məktəblərdə bu məhsulların istifadəsinin artması valideynlər, müəllimlər və psixoloqlar arasında narahatlıq doğurur. Problemə qarşı maarifləndirmə və nəzarət tədbirlərinin gücləndirilməsi müzakirə olunur.
Mövzu ilə bağlı kardioloq Zeynəb Həsənli "İnformator.az" saytına açıqlamasında bildirib ki, bu məsələ təhsildə qayda-qanunları pozur və ciddi bir problemdir:
"Elektron siqaretlərin yeniyetmələr arasında sürətlə yayılmasının əsas səbəbləri onların rəngarəng dadlarla təqdim olunması, sosial mediada populyarlaşması və ənənəvi siqaretə nisbətən “zərərsiz” kimi qələmə verilməsi ilə bağlıdır. Reklamların dolayısı ilə gəncləri hədəfləməsi, dost mühitində təsir altında qalma və maraq hissi də bu məhsulların istifadəsini artıran amillərdir. Yeniyetmələr çox vaxt bu məhsulların asılılıq yaratdığını və tərkibində nikotin olduğunu nəzərə almadan onları sınaqdan keçirməyə meyilli olurlar.
Mütəxəssislər elektron siqaretlərin sağlamlığa zərərsiz olmadığı barədə xəbərdarlıq edirlər. Onların fikrincə, elektron siqaretlərin tərkibindəki nikotin güclü asılılıq yaradır və beynin inkişaf mərhələsində olan yeniyetmələr üçün xüsusilə risklidir. Bundan əlavə, cihazların içindəki kimyəvi maddələr ağciyər toxumasına zərər verə, tənəffüs yollarında iltihab yarada və uzunmüddətli problemlərə səbəb ola bilər. Bəzi tədqiqatlar elektron cihazların ürək-damar sisteminə də mənfi təsir göstərdiyini ortaya qoyur.
Məktəblərdə elektron siqaret istifadəsi bir sıra problemlərə yol açır. İlk növbədə, dərs prosesinin pozulmasına və şagirdlərin diqqətinin azalmasına səbəb olur. Elektron siqaret gizli istifadə edilə bildiyi üçün nəzarəti çətinləşdirir və məktəbdaxili intizam problemlərini artırır. Bundan başqa, digər şagirdlər üçün pis nümunə yaradır və onların da bu vərdişə meyillənmə ehtimalını yüksəldir. Məktəbdə narahatlıq, konfliktlər və təhlükəsizlik qaydalarının pozulması kimi hallar da artdığı üçün bu məsələ təhsil müəssisələri üçün ciddi çağırış hesab olunur".
Ayisə Şərifova
