Hollivudun əbədi sarışını: Merilin Monro
Parıltılı dünyanın arxasındakı həqiqət
Hollivud dedikdə unudulmaz obrazı, bənzərsiz tərzi və cazibəsi ilə ağla gələn ilk sima şübhəsiz ki, Merilin Monrodur. Lakin çox az insan bilir ki, dünya şöhrətli ulduzun əsl adı heç də Merilin Monro olmayıb. O, dünyaya göz açarkən ona Norma Cin Mortenson (Norma Jeane Mortenson) adı verilmiş, sonradan isə daha çox Norma Cin Beyker (Norma Jeane Baker) kimi çağırılmışdır. Karyerasının ilkin illərində bu adın səhnə üçün çox uzun və çətin yaddaqalan olduğunu nəzərə alaraq, özünə daha qısa və bənzərsiz bir səhnə adı "Merilin Monro" təxəllüsünü seçdi. Amerikalı aktrisa, model və müğənni olan bu əfsanəvi qadın, sadəcə yaşadığı dövrün deyil, bu günün özündə belə modanın, zərifliyin və gözəlliyin əsas simvollarından biri sayılır.
Uşaqlığın soyuq divarları: Sığınacaqlardan başlayan həyat
Hollivudun ən parlaq ulduzunun hekayəsi heç də nağıllardakı kimi başlamamışdı. 1926-cı ilin 1 iyununda Amerikanın Los-Anceles, Kaliforniya ştatında dünyaya göz açan kiçik qızcığazın uşaqlığı böyük çətinliklərlə keçdi. Sevgi və qayğıdan uzaq böyüyən Merilin uşaqlıq illərinin böyük bir hissəsini, ümumilikdə 12 fərqli himayədar ailədə və yetimxanalarda keçirmək məcburiyyətində qaldı. Bu ağır şəraitdən xilas olmaq üçün o, cəmi 16 yaşında erkən bir evlilik etdi. Uşaqlıq dövrünün gətirdiyi yalnızlıq və kimsəsizlik hissi onun daxili dünyasında dərin izlər qoydu və onu həyatı boyu təqib edəcək həssas, duyğusal bir insana çevirdi.
Qum saatı cazibəsi: Dəb ikonunun fizikası
Boyu 1.66 metr olan Merilin Monro, vizual olaraq bədən quruluşu ilə dövrünün gözəllik standartlarını yenidən müəyyən etdi. Onun klassik "qum saatı" bədən forması, qadın zərifliyinin ən mükəmməl nümunələrindən biri hesab olunurdu. Ekranlarda yaratdığı vizual effekt və hər bir geyimi daşımaq tərzi sayəsində o, illər keçsə də dəyişməyən, zamanın fövqündə dayanan bir moda ikonuna çevrildi. Bu gün də dünya podiumlarında onun tərzindən ilhamlanmağa davam edirlər.
"Axmaq sarışın" mifinin dağılması: 168 İQ və azadlıq üsyanı
Onun ekranlardakı personajı çox vaxt "axmaq sarışın" (dumb blonde) və ya "sarışın bomba" (blonde bombshell) tipajı üzərində qurulmuşdu. Lakin bu, sadəcə Hollivud sənayesinin ona diktə etdiyi bir rol, uğurlu bir maska idi. Reallıqda isə Merilin Monro inanılmaz dərəcədə intellektual, dünyagörüşlü və iti zəkaya malik bir qadın idi. Onun İQ səviyyəsinin 168 olduğu bildirilir. Özünə məxsus zəngin şəxsi kitabxanası olan Merilin, fəlsəfə və ədəbiyyatla dərindən maraqlanırdı. O, studiyaların onu yalnız cazibədar sarışın obrazlarında təqdim etməsindən və digər aktyorlara nisbətən daha az maaş verməsindən dərindən narahat idi. Bu ədalətsizliyə boyun əyməyən Merilin, 1954-cü ildə Hollivuda meydan oxuyaraq öz müstəqil film istehsalı şirkətini qurdu. O, özünü sənətçi kimi inkişaf etdirmək üçün "Actors Studio"da Li Strasberqin (Lee Strasberg) yanında metod aktyorluğu (aktyorun obrazı daxilən hiss edərək yaşaması metodu) dərsləri almağa başladı. Bu addımları ilə o, sadəcə bir gözəllik obyekti deyil, həm də öz karyerasını idarə edə bilən güclü bir qadın olduğunu sübut etdi.
Şöhrətin ağır yükü: Siyasət və gizli dinləmələr
Böyük şöhrət həm də böyük bir tənhalıq və təhlükə demək idi. Uşaqlıq travmaları ilə birləşən dünya şöhrəti onun çiyinlərinə dözülməz bir yük qoydu. Üstəlik, Merilinin həyatı sadəcə sənətlə məhdudlaşmırdı o, dövrün ən nüfuzlu siyasi fiqurları ilə əlaqədə idi. ABŞ Prezidenti Con Kennedi və onun qardaşı Robert Kennedi ilə yaşadığı iddia edilən münasibətlər onu böyük güclərin hədəfinə çevirdi. İngilis jurnalist Entoni Samersin (Anthony Summers) araşdırmalarına və FTB (Federal Təhqiqat Bürosu) sənədlərinə görə, Merilinin həm solçu düşüncələri, həm də Kennedi qardaşları ilə yaxınlığı dövlət təhlükəsizliyi üçün bir narahatlıq mənbəyinə çevrilmişdi. Onun evi və telefonları həm kəşfiyyat orqanları, həm də mafiya qrupları tərəfindən gizlicə dinlənilirdi. Bu ağır təzyiqlər altında Merilin özünü çarəsiz hiss edirdi. Onun ölümündən az əvvəl yaxınlarına dediyi bu sözlər daxili sarsıntısının ən ağrılı ifadəsidir:
"Özümü istifadə olunmuş hiss edirəm. Özümü bir ət parçası kimi hiss edirəm. Əldən-ələ ötürülmüş kimi..."
4 Avqust gecəsi: Ört-basdır edilən həqiqətlər?
Onun rəsmi ölüm tarihi 5 avqust 1962-ci il, ölüm səbəbi isə "yüksək dozada yuxu dərmanı qəbulu ilə muhtemel intihar" olaraq qeyd edilsə də, faktlar fərqli bir mənzərə yaradır. Patoloq-anatom Tomas Noquçinin araşdırmaları və şahid ifadələri göstərir ki, Merilin əslində 4 avqust şənbə günü gecə yarısına doğru vəfat etmişdi. Onun ölümünün rəsmən elan olunmasındakı saatlarla gecikmə isə böyük şübhələr doğurur. Jurnalist Samersin qənaətinə görə, bu gecikmənin səbəbi Merilini öldürmək deyil, onun ölümündən dərhal əvvəl evində olan Robert Kennedinin hadisə yerindən təhlükəsiz şəkildə uzaqlaşmasını təmin etmək və onunla olan bütün əlaqələrə dair sübutları ört-basdır etmək idi. Ortada bir cinayət sübutu olmasa da, ölüm anının böyük bir gizlilik və yalan pərdəsi ilə örtüldüyü bu gün də dəqiq faktlarla öz təsdiqini tapır.
Şəkil olmaq istəməyən bir sənətçinin mirası
Merilin Monro cəmi 36 illik qısa bir ömür yaşadı. Ölümündən illər keçsə də, o hələ də fincanların, çantaların, afişaların üzərində bir gözəllik ikonu olaraq satılmaqda davam edir. Lakin o, sadəcə bir vizual obyektdən çox daha artığı idi. O, çətinliklərlə dolu bir həyatdan zirvəyə ucalan, böyük təzyiqlərə sinə gərən zəngin daxili aləmə malik dahi bir qadın idi.Ölümündən əvvəl verdiyi son müsahibəsindəki bu sözlər onun dünyaya əsl bir mirasıdır:
"Xahiş edirəm, məni bir zarafata çevirməyin... İnsanların mənə bir zarafat kimi baxmasını istəmirəm. Mən bir sənətçi olmaq istəyirəm. Dürüstlüyünü qoruyan bir aktrisa olmaq istəyirəm".
Merilin Monronun məşhur filmləri
As Young as You Feel - 1951
Don't Bother to Knock - 1952
Clash by Night - 1952
Niagara - 1953
Gentlemen Prefer Blondes - 1953
How to Marry a Millionaire - 1953
The Seven Year Itch - 1955
The Prince and the Showgirl - 1957
Some Like It Hot - 1959
The Misfits - 1961
"Bir qadına doğru ayaqqabıları verin, o, dünyanı fəth edə bilər"-Merilin Monro
Samirə Allahverdizadə
