İstənməyən imtina hissi və seçilməyən həyatlar: “Əncir ağacı” metaforası

Sylvia Plath-ın məşhur romanı “The Bell Jar” (Sırça fanus) həyatın yolayrıcında dayanan hər bir insanın daxili tərəddüdlərini möhtəşəm bir vizual dillə təsvir edir. Əsərdəki əncir ağacı metaforası sadəcə bir ədəbi detal deyil, psixologiyada və gündəlik həyatımızda tez-tez qarşılaşdığımız "seçim iflici" halının ən dürüst ifadəsidir.

Sonsuz ehtimallar və qərar vermək qorxusu

Ağacın hər bir budağı fərqli bir gələcəyi təmsil edir: uğurlu karyera, xoşbəxt ailə, səyahətlər, sənət və ya akademik nailiyyətlər. Hər bir seçim özlüyündə cazibədardır. Lakin problem burasındadır ki, bir budaqdakı meyvəni qoparmaq, digər bütün ehtimallara qapı bağlamaq, yəni onlardan imtina etmək deməkdir. İnsan təbiəti isə itirməkdən və imtina etmək hissəsindən çəkinir.

Bu tərəddüd insanı hərəkətsizləşdirir

Seçməmək də bir seçimdir: Bərpa olunmaz vaxt itkisinə yol açır. Ən doğru qərarı gözləyərkən imkanlar yetişir, büzüşür və bir-bir yerə düşür. 

Diqqətlə baxanda ehtimalların yükü ağırdır: Qərar verilmədikdə ortada heç bir real təcrübə qalmır, sadəcə yaşanmamış həyatların kölgəsi fırlanır.

Tək bir təcrübənin dəyəri

Bütün budaqlara eyni anda çatmaq fiziki və ruhi olaraq mümkün deyil. Həyat əslində hər seçimdə müəyyən imtinalar edərək formalaşan bir prosesdir. "Səhv seçim" anlayışından ziyadə, seçilən yolun necə yaşanması vacibdir. Qopararaq əlimizdə saxladığımız tək bir əncir, budaqda çürüməyə tərk edilən sonsuz ehtimallardan hər zaman daha dəyərlidir.
Sonsuz ehtimallar arasında donub qalmaq əvəzinə, cəsarətlə bir yolu seçib ondan zövq almaq həyatı həqiqətən yaşamağın yeganə yoludur.

Samirə Allahverdizadə