Kosmik turizmin inkişafı və cəmiyyətə təsiri
Son illərdə kosmik turizm reallığa çevrilir. Özəl şirkətlər və dövlət proqramları insanların kosmosa səyahət etməsini mümkün edir. Bu sahə həm iqtisadi, həm elmi, həm də sosial baxımdan böyük potensiala malikdir. Eyni zamanda, kosmik turizmin yüksək maliyyəti, təhlükəsizlik məsələləri və ekoloji təsirləri də müzakirə mövzusudur. İnsanların kosmosa çıxışı cəmiyyətin texnologiyaya, elmə və sərhədləri aşmaq ideyasına baxışını dəyişə bilər.
Mövzu ilə bağlı astrofil Faiq Nəzərov "İnformator.az" saytına açıqlamasında bildirib ki, kosmos maraqlı bir sahədir və sürətlə inkişaf edəcək:
"Kosmik turizmin son illərdə populyarlaşmasının əsas səbəbi texnologiyanın inkişaf etməsi, raketlərin yenidən istifadə olunması və özəl kosmik şirkətlərin yaranmasıdır. SpaceX, Blue Origin və Virgin Galactic kimi şirkətlər uçuş xərclərini aşağı salaraq kosmosa çıxışı daha real hala gətiriblər. Eyni zamanda, macəra turizminin artması, məşhurların kosmosa səyahət etməsi və sosial şəbəkələrdə geniş paylaşılması insanların bu mövzuya marağını yüksəldib.
Kosmik səyahətlərin həm iqtisadi, həm də elmi baxımdan ciddi faydaları mövcuddur. İqtisadi olaraq yeni turizm bazarı formalaşır, minlərlə yüksək ixtisaslı iş yeri yaranır, aerokosmik sənaye və texnologiya istehsalı sürətlə inkişaf edir. Ölkələr kosmos layihələri vasitəsilə daha çox investisiya və diqqət cəlb edir. Elmi baxımdan isə mikroçekim şəraitində aparılan təcrübələr tibb, biologiya və materialşünaslıq kimi sahələrdə yeni kəşflərə imkan yaradır. Eləcə də kosmosda yeni cihazların sınaqdan keçirilməsi və Yer atmosferi haqqında tədqiqatların aparılması daha asan olur.
Bununla yanaşı, kosmik turizmin müəyyən riskləri də var. Raket uçuşları hələ də texniki nasazlıq ehtimalına görə təhlükəli hesab olunur. Kosmosda yüksək radiasiya insan sağlamlığı üçün risk yarada bilər, qravitasiya dəyişikliyi isə ürək-damar sistemi və balans mexanizminə təsir edir. Orbitdə olan kosmik tullantılarla toqquşma təhlükəsi də mövcuddur. Üstəlik, uçuşlar çox bahalıdır və hazırda yalnız az sayda insana əlçatandır.
Beləliklə, kosmik turizm həm maraq doğuran, həm faydalı, həm də müəyyən riskləri olan yeni və sürətlə inkişaf edən bir sahədir".
Ayisə Şərifova
