Müasir Musiqi
Son illərdə musiqi sənayesi sürətlə rəqəmsallaşır. Artıq insanlar fiziki disklərdən çox, Spotify, YouTube Music və digər platformalar vasitəsilə musiqiyə qulaq asırlar. Bu dəyişiklik həm dinləyici vərdişlərini, həm də musiqiçilərin yaradıcılıq prosesini dəyişdirib. Musiqi istehsalı daha əlçatan olub, ev studiyaları peşəkar səviyyədə nəticələr verə bilir. Sosial şəbəkələrdə trend olan mahnılar qısa müddətdə məşhurlaşır və musiqiçilərə qlobal auditoriyaya çıxış imkanı yaradır. Bununla yanaşı, rəqəmsal dövrdə musiqinin "tez unudulan" məhsula çevrilməsi və müəllif hüquqlarının qorunmasında çətinliklər kimi problemlər də meydana çıxır.
Mövzu ilə bağlı musiqiçi Siyavuş Eyvazlı "İnformator.az" saytına açıqlamasında bildirib ki, rəqəmsal texnologiyalar musiqi sənayesini kökündən dəyişib:
"Rəqəmsal texnologiyalar, sosial media və ev studiyalarının yüksəlişi musiqi sənayesini və dinləyici vərdişlərini köklü şəkildə dəyişdirib. Rəqəmsal musiqi platformaları (Spotify, Apple Music və YouTube) dinləyicilərin musiqi seçimlərini tamamilə yenidən formalaşdırıb. Ən böyük təsir platformaların fərdi tövsiyə alqoritmlərindən gəlir; bu alqoritmlər dinləyicilərə zövqlərinə uyğun, lakin heç vaxt axtarmadıqları janrları və sənətçiləri təqdim edir, nəticədə insanlar daha geniş və müxtəlif musiqi janrlarına meyl edirlər. Platformaların mahnı-əsaslı quruluşu albüm dinləmə ənənəsini zəiflədərək dinləyiciləri daha çox pleylistlərə və tək mahnılara (sinql) üstünlük verməyə yönəldib. Bundan əlavə, bu platformalar musiqi kataloqunu misli görünməmiş dərəcədə əlçatan edərək dinləyicilərə bir neçə kliklə nadir janrlara və dünyanın digər tərəfindəki sənətçilərə çatmağa imkan verir.
Eyni zamanda, sosial media musiqiçilər üçün ənənəvi sənaye baryerlərini aşan bir sıra yeni imkanlar yaradıb. TikTok, Instagram və YouTube kimi platformalar sənətçilərin menecerlərə ehtiyac duymadan auditoriyaları ilə birbaşa əlaqə qurmasına, öz brendlərini yaratmasına və həqiqi fan bazası formalaşdırmasına şərait yaradır. Qısa, cəlbedici musiqi parçaları sosial şəbəkələrdə asanlıqla qlobal miqyasda viral ola bilir, bu da hələ studiya müqaviləsi olmayan gənc sənətçilərə belə milyonlarla insana çatmaq şansı verir. Sənətçilər artıq tam müstəqil şəkildə musiqi buraxa və gəlirlərini özləri idarə edə bilirlər. Nəhayət, musiqinin qısa kliplər, hekayələr və canlı sessiyalar vasitəsilə vizual kontekstdə təqdim edilməsi dinləyicilərin əlaqəsini dərinləşdirir.
Texnologiyanın ucuzlaşması və inkişafı ilə peşəkar səviyyəli ev studiyalarının yaranması musiqi istehsalı prosesini demokratikləşdirib. Bu dəyişiklik musiqi yaratmağın artıq böyük studiyaların inhisarında olmamasını təmin edib. Hər kəs nisbətən aşağı qiymətə proqram təminatları (DAW) və avadanlıqlar alaraq öz məkanında peşəkar səviyyəli musiqi istehsal edə bilər, bu da daha çox eksperiment və janrların qarışması ilə nəticələnir. Lakin bu artım keyfiyyətə dair bəzi problemləri də özü ilə gətirir: peşəkar akustikaya və masterinq mühitinə malik olmayan ev studiyalarında hazırlanan musiqilər bəzən qeyri-ardıcıl səs keyfiyyətinə malik ola bilir. Sənətçi indi həm bəstəkar, həm də səs mühəndisi olmaq məcburiyyətindədir, bu da yaradıcılıq prosesinə nəzarəti artırsa da, texniki icranın bəzən ənənəvi studiya standartlarından aşağı qalmasına səbəb ola bilər".
Ayisə Şərifova
