Milçəyin beyni insan davranışlarını anlamağa necə kömək edə bilər?

Alimlər meyvə milçəyinin beynindəki bütün sinir əlaqələrini xəritələndirərək insan davranışlarının və bəzi nevroloji xəstəliklərin öyrənilməsi üçün yeni imkan yaradıblar.

Kembric Universiteti və Böyük Britaniyanın Tibbi Araşdırmalar Şurasının alimləri erkək meyvə milçəyinin beynindəki təxminən 124 milyon sinir əlaqəsini xəritələndiriblər. Bu, iki il əvvəl dişi milçəyin beyninin xəritələndirilməsindən sonra aparılan növbəti mühüm addımdır.

Tədqiqatçılar erkək və dişi milçəklərin beyinlərini müqayisə edərək onların davranışlarındakı fərqlərin beyində necə formalaşdığını araşdırıblar.

Məlum olub ki, hər iki cinsin beynindəki hüceyrələrin təxminən 95 faizi ortaqdır. Lakin cəmi 5 faizlik fərq belə aqressiya, cütləşmə və səslənmə kimi davranışların əhəmiyyətli dərəcədə dəyişməsinə səbəb olur.

Məsələn, erkək milçəklərin dişiləri izləməsi və cütləşmə zamanı onları daha yaxşı müşahidə etməsi ilə əlaqəli xüsusi sinir bağlantıları müəyyən edilib. Aqressiya ilə bağlı beyin dövrələrində isə erkəklərdə daha çox əlaqənin olduğu aşkarlanıb.

Erkək milçəklərin dişiləri cəlb etmək üçün çıxardığı “sevgi mahnısı” da beyində xüsusi sinir dövrəsi ilə idarə olunur.

Alimlər bildirirlər ki, bu nəticələr birbaşa olaraq insanlarda kişi və qadın davranışlarının fərqlərini izah etmir. Bununla belə, araşdırma genetik fərqlərin beynin naqillənməsinə necə təsir etdiyini öyrənmək üçün əhəmiyyətlidir.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, əldə olunan məlumatlar gələcəkdə autizm və şizofreniya kimi xəstəliklər zamanı beyində yaranan dəyişikliklərin daha yaxşı anlaşılmasına kömək edə bilər.

Mütəxəssislərin fikrincə, milçəyin beyninin bu qədər detallı şəkildə xəritələndirilməsi neyroelm sahəsində yeni tədqiqat istiqamətlərinin yaranmasına imkan verir.

Elmira Ağayeva