Olimpiya çayında 500 timsah var: Əsas narahatlıq isə bu deyil

 

Avstraliyanın Kvinslend ştatında məktəblilər arasında hər il keçirilən avarçəkmə yarışı adətən böyük diqqət çəkmir.

Hər il ştatın ən perspektivli 600-dən çox yeniyetmə avarçəkəni Rokhempton şəhərindəki timsahların məskunlaşdığı Fitsroy çayında mübarizə aparır.

“Burada heç vaxt tədbirimizə gəlmək istəyən media qurumu olmayıb”, – “Rowing Queensland” təşkilatının rəhbəri Anthea O'Loughlin BBC-yə bildirib.

Lakin bu il vəziyyət fərqlidir. Altı ildən sonra, 2032-ci il Brisben Olimpiya və Paralimpiya Oyunlarında avarçəkmə və kanoe sprint yarışlarının məhz bu su hövzəsində keçirilməsi planlaşdırılır. Çay bu yaxınlarda texniki qiymətləndirmədən keçib və idmançılar üçün təhlükəsiz və ədalətli yarış şəraiti təmin edə biləcəyi təsdiqlənib.

Çayda sayı təxminən 500 olan və uzunluğu 4 metrə qədər çatan duzlu su timsahlarına tez-tez rast gəlinir. Bununla belə, ştat hökumətinin 40 ildən artıq dövrü əhatə edən məlumatlarında bu sürünənlərin insanlara hücumu qeydə alınmayıb.

Keçən ay Amsterdamda keçirilən Dünya Avarçəkmə Konqresində bəzi nüfuzlu şəxslər təhlükəsizlik məsələsinə toxunsalar da, əsas narahatlıq timsahlar olmayıb.

Əsas müzakirə mövzusu “ədalət” olub. Britaniya Avarçəkmə Federasiyasının baş icraçı direktoru Tom Solesbury ilə söhbətlərdə bu anlayışa çayın təbii döngələri və axınları baxımından istinad edilib. Avarçəkmə ictimaiyyətinin bir hissəsi bu xüsusiyyətlərin çayı yüksək səviyyəli yarışlar üçün yararsız etdiyini düşünür.

Avarçəkmə üzrə üçqat Olimpiya çempionu avstraliyalı Drew Ginn BBC Radiosuna açıqlamasında mümkün daşqınlarla yanaşı, yarışların “ədaləti və bütövlüyü” ilə bağlı narahatlığını bildirib.

“Şəxsən mən Avstraliya heyvanlarından qorxmuram, amma heç vaxt yanımda timsah olmayıb. Əminəm ki, daha sürətli avar çəkərdim, əminəm ki, bütün idmançılar daha sürətli avar çəkərdilər. Bu, narahatlıqlar siyahısındadır. Düşünürəm ki, ən vacib məsələ deyil, amma çox erkən mərhələdə gündəmə gətirildi”, – deyə Ginn bildirib.

Almaniya Avarçəkmə Federasiyasının prezidenti Moritz Petri isə idmançıların yarışların Brisbendən təxminən 600 kilometr məsafədə keçirilməsinin davamlılığı ilə bağlı suallar qaldırdığını bildirib.

Lakin Kvinslendin baş naziri David Crisafulli bu narahatlıqları “əsassız maneələr” kimi qiymətləndirib və daha sərt ifadələr işlədib.

“Gəlin səmimi olaq, məsələnin mahiyyətinə baxaq və bunu olduğu kimi adlandıraq. Bu, Kvinslendin regionlarına getmək istəməyən ştatlararası və xarici elit qrupların təzyiq göstərmək cəhdidir və bu, doğru deyil”, – deyə o, Amsterdamdakı görüşdən bir neçə gün sonra bildirib.

BBC-nin qərardan əvvəl əlaqə saxladığı avarçəkmə rəsmiləri Crisafullinin “elitlər” ifadəsinə birbaşa münasibət bildirməkdən imtina ediblər.

Lakin Petri və Yeni Zelandiya Avarçəkmə Federasiyasının baş icraçı direktoru Simon Wickham narahatlıqlarının yarışların regional və ya şəhər ərazisində keçirilməsi ilə bağlı olmadığını, əsas məsələnin idmançılar üçün ədalətli yarış şəraitinin yaradılması olduğunu bildiriblər.

Petri bunun dörd il ərzində həmin yarışa hazırlaşacaq, gecə-gündüz Olimpiya çempionu olmaq arzusunda olan idmançılar üçün ən yaxşı şəraitin təmin edilməsi məsələsi olduğunu vurğulayıb.

Fitsroy çayına yekun razılıq

Nəticədə çayın uyğunluğu ilə bağlı son qərarı idmanın beynəlxalq qurumları – Dünya Avarçəkmə Federasiyası və Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi verib.

Onlar mühəndislik şirkəti və Oyunların infrastruktur qurumu tərəfindən aparılan texniki qiymətləndirmədən sonra cümə axşamı çayın istifadəsini təsdiqləyiblər. Qiymətləndirmə zamanı çayın yatağı, yarış trası, su axınları, suyun səviyyəsi və Oyunlar zamanı gözlənilən hava şəraiti araşdırılıb.

Dünya Avarçəkmə Federasiyasının prezidenti Jean-Christophe Rolland bildirib ki, aparılan geniş təhlil Fitsroy çayının Oyunlar zamanı ədalətli yarış şəraiti təmin edə biləcəyini göstərib.

Kanoe sprint üzrə beynəlxalq qurumun prezidenti Thomas Konietzko da idmançılar üçün çayın təhlükəsizliyi ilə bağlı əminliyin yarandığını bildirib.

Kvinslendin baş naziri qərarı alqışlayıb.

“Fitsroy bütün sınaqlardan uğurla keçdi. Bu, rəsmidir. İmzalandı, təsdiqləndi və rəsmiləşdi”, – deyə Crisafulli parlamentdə bildirib.

Kvinslend hökuməti Rokhemptonu dəstəkləyərkən öz sifarişi ilə hazırlanmış 2025-ci il hesabatını nəzərə almayıb. Həmin hesabatda məkanın uyğun olmadığı və ən yaxşı variantın 2000-ci il Sidney Olimpiadası üçün inşa edilmiş trasdan istifadə edilməsi olduğu qeyd edilmişdi.

Fitsroy indi layihənin, xərclərin səmərəliliyinin və uzunmüddətli ictimai irsin yekun qiymətləndirilməsindən keçməlidir. Son qərar ştat hökumətinə aid olduğundan, bu mərhələdə layihənin dayandırılması ehtimalı aşağı qiymətləndirilir.

Bununla belə, Rokhemptonun avarçəkmə infrastrukturu üçün böyük investisiya qoyuluşuna uyğun məkan olub-olmaması və şəhərin 2032-ci ildə gözlənilən turist axınını qəbul edib-edə bilməyəcəyi ilə bağlı müzakirələr davam edəcək.

Bəs timsahlar?

Timsahlar Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi və Dünya Avarçəkmə Federasiyasının son açıqlamasında ümumiyyətlə qeyd edilməyib və texniki qiymətləndirmə zamanı da nəzərə alınmayıb.

Lakin bu həftəsonu keçiriləcək məktəb yarışlarının təhlükəsizlik planında “timsah” sözü 28 dəfə işlədilib.

Sənəddə qeyd olunur: “Fitsroy çayı tanınmış timsah yaşayış ərazisində yerləşir. Buna görə də tədbirin planlaşdırılması zamanı timsahla qarşılaşma ehtimalı nəzərə alınmalıdır. Timsahların yaşadığı heç bir təbii su hövzəsinin timsahsız olduğuna zəmanət vermək mümkün deyil.”

Bu həftəsonu keçiriləcək yarışlar üçün müəyyən edilən prosedurlara əsasən, timsah göründüyü halda yarış dayandırılacaq və iştirakçılar sahilə qayıdacaqlar. Timsahın göründüyünü bildirmək üçün rəsmi siqnal isə “timsah, timsah, timsah” çağırışıdır.

BBC-nin timsahlarla bağlı sualını cavablandıran Yeni Zelandiya Avarçəkmə Federasiyasının rəhbəri Wickham əsas narahatlığın avarçəkənlər üçün “mümkün qədər ədalətli trasın” təmin edilməsi olduğunu bildirib. O, seçilən trasın avarçəkənlər üçün təhlükəsiz olmasının da gözlənilən olduğunu əlavə edib.

Avstraliyanın ən varlı şəxsi Gina Rinehartın sahibi olduğu və Rokhemptonun namizədliyini dəstəkləyən “Hancock Prospecting” şirkəti isə Fitsroyda daşqın və timsahlarla bağlı risklər barədə xəbərlərin “saxta media” tərəfindən şişirdildiyini bildirib.

Şirkətin nümayəndəsi açıqlamasında deyib ki, Rokhempton sakinləri uzun illərdir öz övladlarını bu çayda məşq etdirir və yarışlara çıxarırlar, lakin indiyədək heç bir timsah hadisəsi baş verməyib.

“Brisbane 2032”nin baş icraçı direktoru təşkilatçıların digər yarış məkanlarında olduğu kimi, bu məkan üçün də alternativ planlar hazırladığını bildirib.

2000-ci il Sidney Olimpiadasının avarçəkmə trası ehtiyat variant kimi hazır vəziyyətdədir. Lakin bu variantın seçilməsi Kvinslend sakinləri üçün qəbuledilməz hesab olunur.

Bu həftəsonu yarışacaq məktəbli avarçəkənlər üçün isə bütün bu müzakirələrin əhəmiyyəti yoxdur.

Onların arasında 2032-ci il Olimpiadasında iştirak edə biləcək potensial idmançılar da var.

Rokhempton Qrammatika Məktəbinin direktoru Phillip Moulds deyib: “Şagirdlərimiz üçün Fitsroy hər şeydən əvvəl onların doğma su hövzəsidir.”

Onun sözlərinə görə, Fitsroy uzun illər ərzində çoxsaylı avarçəkənlərin karyerasına başlanğıc verib və onların bəziləri sonradan milli və beynəlxalq səviyyədə bu idman növünün ən yüksək pillələrində çıxış ediblər.

Mənbə: BBC NEWS