Qlobal aviasiyada böyük yenilik: SITA-nın yeni satınalması aviaşirkətlərin ləngimə xərclərini 30% azaldacaq
Qlobal aviasiya şirkəti SITA, süni intellekt əsaslı böhran idarəetmə platforması olan OCCam-ın tərtibatçısı "Big Blue Analytics" şirkətini satın aldığını elan edib. Yeni texnologiya sayəsində aviaşirkətlər uçuşların pozulması və ləngimələrdən yaranan çoxmilyonluq zərərləri minimuma endirə biləcəklər.
Dünya aviaşirkətləri uçuşların pozulması və ləngimələrin idarə olunmasında yeni süni intellekt erasına qədəm qoyur. Aviasiya sektorunun hər il on milyardlarla dollar itirməsinə səbəb olan bu qlobal problemi həll etmək üçün SITA hərəkətə keçib. Şirkət, canlı aviaşirkət əməliyyatlarında özünü tam doğrultmuş OCC Assistant Manager (OCCam) platformasının yaradıcısı "Big Blue Analytics" şirkətini satın aldığını bəyan edib. SITA özünün qlobal şəbəkəsi vasitəsilə bu texnologiyanı dünya miqyasında genişləndirərək, aviasiyada rəqəmsal transformasiyanın təməlini qoymağı hədəfləyir.
Uçuş planlarının pozulması zamanı təyyarələrin, heyətin, sərnişin marşrutlarının və texniki xidmətin eyni vaxtda sinxronizasiya edilməsi aviasiyanın ən mürəkkəb proseslərindən biri hesab olunur. İstifadə edilən ənənəvi sistemlər bu addımları ardıcıl yerinə yetirdiyi üçün proseslər ləngiyir və kiçik bir nasazlıq zəncirvari şəkildə böyük böhranlara yol açır.
Süni intellektlə işləyən OCCam platforması isə bu zənciri qırır. OCCam platforması təhlükə anında bütün məhdudiyyətləri eyni vaxtda qiymətləndirərək cəmi bir neçə dəqiqə ərzində vahid və tətbiqi mümkün olan bərpa planı hazırlayır. Real sınaqlarda bu sistem aviaşirkətlərin böhran xərclərini 30%-ə qədər azaltmağa müvəffəq olub.
Məsələnin maliyyə tərəfi kifayət qədər böyük rəqəmlərlə ölçülür. Məsələn, 100-dən çox təyyarəyə sahib olan orta miqyaslı bir aviaşirkətin illik ləngimə və böhran xərcləri 70-80 milyon dollar arasında dəyişir. Yeni platformanın təmin etdiyi 30%-lik səmərəlilik isə həmin aviaşirkətin hər il 20-30 milyon dollar xalis vəsaitə qənaət etməsi deməkdir. Üstəlik, sistem qəbul edilən hər bir qərarı qeydə alaraq, əldə olunan qənaəti ilk gündən etibarən şəffaf şəkildə rəqəmlərlə nümayiş etdirir.
Mövzu ilə bağlı SITA-nın baş icraçı direktoru (CEO) Devid Lavorel bildirib ki, böhran artıq qaçılmaz xərc deyil:
"Aviaşirkətlər illərdir ki, uçuşların pozulmasını biznesin qaçılmaz bir xərci kimi qəbul edirdilər. Lakin indi bu yanaşmanı dəyişmək zamanıdır. Dinamik və sürətlə dəyişən mühitdə eyni çevikliklə bərpa olunmaq kritik önəm daşıyır. Bu texnologiyanı tətbiq edən ilk şirkətlər daha sürətli bərpa olunacaq, daha çox uçuş həyata keçirəcək və gəlirlərini qoruyacaqlar".
"SITA for Aircraft" şirkətinin rəhbəri Yan Kabare isə bu addımın daha böyük bir layihənin - "Ağıllı Əməliyyatların İdarə Edilməsi Mərkəzi" (Intelligent Operations Control Center) vizyonunun ilk mərhələsi olduğunu vurğulayıb. Şirkət, gələcəkdə böyük dil modelləri (LLM) və agent əsaslı süni intellekt sistemlərini tətbiq edərək, nasazlıqları öncədən proqnozlaşdırmağı və dispetçerlərin sistemlə sadə dildə ünsiyyət qurmasını təmin etməyi planlaşdırır.
"Big Blue Analytics" şirkətinin təsisçisi Pau Kollellmir də SITA-nın qlobal gücü sayəsində yaratdıqları qabaqcıl optimallaşdırma sisteminin qısa zamanda bütün dünya aviasiyası üçün əlçatan praktiki alətə çevriləcəyini qeyd edib.
