Rəqəmsal mühitdə yeni çağırış: Uşaqların Aİ ilə ünsiyyəti artır
Uşaqlar və yeniyetmələr arasında süni intellekt əsaslı çat-botlarla ünsiyyətin genişlənməsi yeni müzakirə mövzusuna çevrilib. Mütəxəssislər bildirirlər ki, rəqəmsal texnologiyaların gündəlik həyata sürətli inteqrasiyası fonunda bu tendensiya həm yeni imkanlar yaradır, həm də müəyyən riskləri gündəmə gətirir. Xüsusilə,uşaqların virtual mühitdə qurduğu ünsiyyət formalarının onların sosial davranışlarına və psixoloji vəziyyətinə təsiri diqqət mərkəzindədir.
Mövzu ilə bağlı “İnformator.az”a müsahibəsində İT üzrə mütəxəssis İlkin Məmmədkərimov bildirir ki, uşaqların süni intellektlə ünsiyyətinin artması, rəqəmsal texnologiyaların onların gündəlik həyatına sürətli inteqrasiyasının nəticəsidir:
“AI əsaslı çat-botlar və virtual köməkçilər uşaqlara dərhal cavab vermək, öyrənmək və əylənmək imkanını təqdim edir. Bu platformalar uşaqların maraq dairələrinə uyğun fərdiləşdirilmiş təcrübə yaradır, onların suallarına dərhal cavab verir, öyrədici oyunlar və interaktiv fəaliyyətlər vasitəsilə biliklərini artırır. Eyni zamanda, bu ünsiyyət forması müəyyən riskləri də gündəmə gətirir. Uşaqlar virtual mühitdə daha çox vaxt keçirdikcə, real insanlarla ünsiyyət bacarıqları zəifləyə bilər. Bu, sosial davranışların inkişafına, empatiya və kollektiv əməkdaşlıq bacarıqlarına mənfi təsir göstərə bilər. Psixoloji baxımdan AI ilə ünsiyyət bəzən uşaqlarda emosional bağlılıq yarada bilər və bu da onları real dünyadakı əlaqələrdən uzaqlaşdıra, sosial izolyasiya riskini artıra bilər. AI texnologiyalarının uşaqlar üçün təhlükəsiz şəkildə tətbiqi üçün müəyyən tədbirlər vacibdir. İstifadə müddətinə məhdudiyyət qoymaq, çat-botların verdiyi məlumatları uşaqlar üçün uyğun və təhlükəsiz etmək, valideynlərin və təhsil müəssisələrinin nəzarətini təmin etmək kimi mexanizmlər tətbiq edilməlidir. Bununla uşaqlar süni intellektlə ünsiyyətdən həm faydalana bilər, həm də sosial və psixoloji inkişafları qorunmuş qalır. Əlavə olaraq, uşaqların AI ilə ünsiyyətini balanslaşdırmaq üçün onların real sosial fəaliyyətlərdə iştirakını təşviq etmək, dostları və ailəsi ilə ünsiyyətini aktiv saxlamaq önəmlidir. Bu, texnologiyanın verdiyi üstünlükləri qoruyarkən, sosial bacarıqların və emosional inkişafın da qorunmasına kömək edir”.
Ədilə Hüseynzadə
