Məşhur britaniyalı aktyor Ser Patrik Stüart 86 yaşında vəfat edib. “Star Trek” və “X-Men” ekran əsərlərində canlandırdığı obrazlarla milyonların sevgisini qazanan aktyorun ölümü kino və teatr dünyasında dərin kədərlə qarşılanıb. Onun sənət dostları, həmkarları və pərəstişkarları aktyorun yaradıcılığını və insanlıq keyfiyyətlərini ehtiramla yad ediblər.Aktyorun vəfatı barədə xəbər yayılandan sonra dünyanın müxtəlif yerlərindən başsağlığı mesajları gəlməyə başlayıb. Ailəsinin məlumatına görə, Patrik Stüart Los-Ancelesdəki evində, Alzheimer xəstəliyi və Levi cisimcikli demensiya ilə mübarizədən sonra dünyasını dəyişib.

Həmkarlarından təsirli vida mesajları:

Patrik Stüartın uzunillik dostu və “X-Men” filmindəki həmkarı Ser Yan MakKellen aktyorun ölümünə ilk münasibət bildirən şəxslərdən olub. O, dostunu öz nəslinin ən hörmətli və sevilən aktyorlarından biri kimi xarakterizə edib.MakKellen bildirib ki, Patrik Stüart hisslərini açıq ifadə edən, dürüstlüyü və səmimiyyəti ilə seçilən insan idi. Onun sözlərinə görə, bu xüsusiyyətlər aktyoru həm etibarlı dost, həm də heyranlıq doğuran sənətkar edirdi.“Star Trek” serialında kapitan Jan-Lük Pikard obrazını canlandıran Patrik Stüartın həmkarı Uilyam Şatner də onun vəfatına münasibət bildirib. Şatner qeyd edib ki, Stüart gördüyü hər işə zəka, zəriflik və dərin insani keyfiyyətlər gətirirdi.
Dama Cudi Denç aktyorun ölüm xəbərini böyük kədərlə qarşıladığını bildirib. O, Patrik Stüartın sənətinə son dərəcə bağlı olduğunu və onun yoxluğunun uzun müddət hiss ediləcəyini vurğulayıb.

“X-Men” filmlərində Stüartla birlikdə rol alan Hyu Cekman isə onu möhtəşəm dost və insan adlandırıb. Cekmanın sözlərinə görə, dünya səhnə və ekran sənətinin ən böyük simalarından birini itirib.

Kapitan Pikarddan Professor X-ə qədər:Patrik Stüart geniş tamaşaçı kütləsinə ilk növbədə “Star Trek” elmi-fantastik serialındakı kapitan Jan-Lük Pikard obrazı ilə tanınıb. Aktyor 1987–1994-cü illərdə serialın 170-dən çox bölümündə bu obrazı canlandırıb. Daha sonra dörd bədii filmdə də həmin rola qayıdıb. 2020-ci ildə yayımlanan “Star Trek: Picard” serialında isə tamaşaçılar onu yenidən sevimli obrazında görüblər.Aktyorun karyerasında digər mühüm mərhələ “X-Men” film franşizasında Professor X kimi tanınan Çarlz Ksavyenin obrazını canlandırması olub. Bu rol onun beynəlxalq şöhrətini daha da artırıb.Patrik Stüart yalnız elmi-fantastik filmlərlə məhdudlaşmayıb. O, müxtəlif kino və televiziya layihələrində iştirak edib, “Frasier”, “Futurama” və “The Simpsons” kimi ekran əsərlərində də çıxış edib. Teatr səhnəsindəki uğurları isə onun klassik aktyorluq ənənələrinə bağlılığını nümayiş etdirib.
Aktyorun qarşıdan gələn “Avengers: Doomsday” filmində Professor X obrazı ilə görünəcəyi də bildirilib. Beləliklə, onun yaratdığı obrazlar sənətkarın vəfatından sonra da tamaşaçılarla görüşməyə davam edəcək.

Teatr səhnəsindən başlayan böyük karyera:1940-cı ildə İngiltərənin Mirfild şəhərində anadan olan Patrik Stüartın aktyorluğa marağı hələ məktəb illərində yaranıb. O, Şekspirin əsərləri ilə tanış olduqdan sonra teatr sənətinə böyük həvəs göstərib. İlk səhnə çıxışlarından biri isə yerli kilsədə nümayiş etdirilən “Zoluşka” tamaşasında olub.
Stüartın peşəkar karyerasında mühüm dönüş 1966-cı ildə Kral Şekspir Şirkətinə qoşulması ilə başlayıb. Burada o, klassik teatrın müxtəlif obrazlarını canlandıraraq özünü istedadlı səhnə aktyoru kimi təsdiqləyib.Kral Şekspir Şirkəti aktyorun vəfatından sonra onu səhnənin və ekranın nəhəngi adlandırıb. Şirkət onun klassik Şekspir ifaçılığına verdiyi töhfəni yüksək qiymətləndirib.

2010-cu ildə Böyük Britaniya kraliçası II Elizabet Patrik Stüarta cəngavər titulu verib. Aktyor bu uğurunda ingilis dili müəlliminin mühüm rol oynadığını dəfələrlə vurğulayıb. O, məhz müəlliminin təşviqi ilə səhnə sənətinə daha ciddi yanaşmağa başladığını bildirib.Ser Yan MakKellenlə uzunillik dostluq:
Patrik Stüart və Ser Yan MakKellen arasında uzun illər davam edən dostluq olub. Onlar yalnız kino layihələrində deyil, teatr səhnəsində də birlikdə çalışıblar. MakKellen 2013-cü ildə Stüartın toy mərasimini də idarə edib.

MakKellen dostunun şəxsiyyətinin formalaşmasında Yorkşir köklərinin mühüm rol oynadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, Stüartın danışığında və fikirlərini ifadə etmə tərzində doğulduğu bölgənin xarakterik xüsusiyyətlərini görmək mümkün idi.
MakKellen xatırladıb ki, onlar gənc aktyor olduqları vaxt Kral Şekspir Şirkətində tanış olublar. Stüartın “Star Trek” layihəsində iştirak etmək qərarına əvvəlcə ehtiyatla yanaşdığını, lakin sonradan bu seçimin uğurlu olduğunu qeyd edib.
Aktyorun ABŞ-da yaşadığı illərdə belə doğulduğu bölgə ilə əlaqəsini qoruduğu bildirilir. Onun üçün əlamətdar nailiyyətlərdən biri də Huddersfild Universitetinin rektoru təyin edilməsi olub.
Onun yoxluğu teatr dünyasında hiss olunacaq:
Patrik Stüartın vəfatı teatr ictimaiyyətində də böyük kədərlə qarşılanıb. Aktyorla 40 ildən çox əvvəl tanış olan Dama Harriet Uolter onun ölümünü meşədə nəhəng bir ağacın yıxılmasına bənzədib.
Uolter bildirib ki, Stüart olduğu məkanda dərhal diqqət çəkən, güclü səhnə enerjisinə malik sənətkar idi. Onun fikrincə, aktyorun yoxluğu həm sənət dünyasında, həm də onu tanıyan insanların həyatında böyük boşluq yaradacaq.

Londonun Vest-End teatrlarında Patrik Stüartın xatirəsinə ehtiram əlaməti olaraq noyabrın 3-də teatr işıqlarının iki dəqiqəlik söndürülməsi planlaşdırılıb.
London Teatr Cəmiyyətinin həmsədri Hannah Essex də aktyoru Böyük Britaniyanın yetişdirdiyi ən böyük səhnə sənətkarlarından biri adlandırıb.
İctimai fəaliyyəti ilə də yadda qalıb:

Patrik Stüart yalnız aktyorluğu ilə deyil, ictimai fəaliyyəti ilə də tanınıb. O, xüsusilə məişət zorakılığına qarşı mübarizəyə böyük diqqət ayırıb. 2007-ci ildə zorakılığa məruz qalan insanlara dəstək göstərən “Refuge” xeyriyyə təşkilatının səfiri olub.
Aktyorun bu istiqamətdə fəaliyyət göstərməsinin səbəblərindən biri uşaqlıq illərində atasının anasına qarşı zorakılığının şahidi olması idi. Stüart şəxsi təcrübəsindən çıxış edərək bu problemin cəmiyyətdə açıq müzakirə edilməsinin vacibliyini müdafiə edib.“Refuge” təşkilatının nümayəndələri aktyorun zorakılıqdan zərər çəkən insanlara dəstəyini yüksək qiymətləndiriblər. Onun bu sahədəki fəaliyyəti problemin ictimaiyyət arasında daha geniş müzakirəsinə və mövcud tabuların aradan qaldırılmasına kömək edib.

Böyük Britaniya hökumətinin nümayəndəsi də aktyorun milyonlarla insana sevinc bəxş etdiyini və inandığı dəyərləri daim müdafiə etdiyini bildirib.
Futbol sevgisi və unudulmaz irs:Patrik Stüart İngiltərənin “Huddersfield Town” futbol klubunun ömürlük azarkeşi olub. Klub onun vəfatı ilə bağlı yaydığı bəyanatda aktyorun Yorkşirlə fəxr etdiyini və bölgəsinin ruhunu daşıdığını vurğulayıb.
Amerika Kino Sənətləri və Elmləri Akademiyası isə Patrik Stüartın səsini və personajlarına gətirdiyi xüsusi həssaslığı qeyd edib. Onun canlandırdığı obrazların tamaşaçılarda yaratdığı yaxınlıq hissi aktyorun sənətkarlığının əsas xüsusiyyətlərindən biri kimi qiymətləndirilib.

Alzheimer Cəmiyyətinin rəhbəri Mişel Dayson aktyoru bütün dünyada milyonlarla insanın heyran olduğu, qeyri-adi istedada malik sənətkar adlandırıb. O, Stüartın vəfatının demensiyanın insanlara və onların ailələrinə vurduğu ağır təsiri bir daha xatırlatdığını bildirib.Patrik Stüart həyat yoldaşı Sanni Ozell və ilk evliliyindən olan iki övladı Daniel və Sofini geridə qoyub. Ailəsinin açıqlamasında aktyorun üzündəki sakit və təmkinli ifadənin həmişə xatırlanacağı vurğulanıb.Ser Patrik Stüartın vəfatı dünya kino və teatr sənəti üçün böyük itkidir. O, yaratdığı unudulmaz obrazlar, klassik teatr səhnəsindəki uğurları və ictimai problemlərə göstərdiyi həssaslıqla yadda qalacaq. Aktyorun sənət irsi isə gələcək nəsillər üçün ilham mənbəyi olaraq qalacaq.

Nuray Dadaşzadə