Türkiyədə bal standartı dəyişdirildi: İstehlakçı artıq balın xam və ya istiliklə işlənmiş olduğunu biləcək

İstehlakçılar artıq aldıqları balın xam, yaxud istiliklə işlənmiş bal olub-olmadığını bilə biləcəklər.

Türkiyənin “Türk Qida Kodeksi Bal Tebliği”ndə dəyişiklik edilib. 2020/7 nömrəli Bal Tebliği 31044 nömrəli “Rəsmi Qəzet”də dərc olunub.

Türkiyə Arı Yetişdiriciləri Mərkəzi Birliyi, akademiklər, sektor üzrə dərnəklərin nümayəndələri və Kənd Təsərrüfatı və Meşə Nazirliyinin təmsilçilərindən ibarət Türk Qida Kodeksi Bal Komissiyasının üç il ərzində üzərində çalışdığı yeni bal tebliği yayımlanıb.

Tebliğdə bir sıra mühüm dəyişikliklər öz əksini tapıb.

Ən mühüm yeniliklərdən biri balın kristallaşmasının, yəni xalq arasında “qatılaşma” və ya “donma” kimi tanınan prosesin təbii hal olduğunun sənədə daxil edilməsidir.

Məsələ ilə bağlı açıqlama verən Türkiyə Arı Yetişdiriciləri Mərkəzi Birliyinin sədri Ziya Şahin bildirib ki, bal əldə edildiyi bitki mənbəyindən asılı olaraq zamanla kristallaşa bilər. Onun sözlərinə görə, bu proses uzun müddət ictimaiyyət tərəfindən yanlış başa düşülüb və bal qatılaşdıqda onun tərkibinə şəkər əlavə edildiyi düşünülüb.

Ziya Şahin qeyd edib ki, bu səbəbdən arıçılar məhsullarını istehlakçılara çatdırmaqda çətinlik çəkiblər. Kristallaşmış balı şəkər əlavə edilmiş və saxtalaşdırılmış məhsul hesab edən istehlakçılar həmin balları almadığı üçün marketlər də məhsulları istehsalçılara geri qaytarıb. Nəticədə arıçılar zərər çəkib və ballarını real dəyərindən aşağı qiymətə qablaşdırma şirkətlərinə satmaq məcburiyyətində qalıblar.

Onun sözlərinə görə, bir çox bal qablaşdırma şirkəti məhsulu 70-80 dərəcə temperaturda 15-30 dəqiqə ərzində həddindən artıq qızdırır, həmçinin tərkibindəki qida dəyəri baxımından əhəmiyyətli olan tozcuqları filtrasiya yolu ilə ayırır. Məqsəd balın kristallaşmasının qarşısını almaq və onun uzun müddət rəflərdə maye və şəffaf qalmasını təmin etməkdir.

Şahin bildirib ki, bu proseslər balın qida dəyərinin azalmasına səbəb ola bilər və istehlakçılar rəflərdə gördükləri bütün balların eyni şəkildə emal edildiyini bilmirlər.

Yeni tebliğdə “xam bal” anlayışının da yer alması ilə istehlakçıların bu fərqi müəyyən edə biləcəyi bildirilib. Xam bal istilik emalına məruz qalmayan və tərkibindəki tozcuqlar saxlanılmaqla filtrasiya edilməyən bal kimi müəyyənləşdirilir. Bu balda yalnız gözlə görünən yad maddələr süzülür və məhsul qablaşdırılır.

Beləliklə, arı pətəyindən əldə edilən balın qida dəyərinin mümkün qədər qorunaraq istehlakçıya çatdırılması nəzərdə tutulur.

Ziya Şahin xam balın yüksək temperaturda istilik emalına məruz qalmadığı üçün təbii şəkildə kristallaşa bildiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, balın bu formada istehlak edilməsində hər hansı problem yoxdur.

Beynəlxalq Arı Məhsulları Standartları üzrə ISO Komissiyasının üzvü, qida üzrə ali mühəndis Aslı Elif Tanuğur Samancı isə tebliğdə edilən dəyişikliklərin həm istehlakçıların, həm də istehsalçıların qorunması baxımından əhəmiyyətli olduğunu bildirib.

O qeyd edib ki, yeni tebliğ balın tərifi və xüsusiyyətləri, eləcə də bala tətbiq edilən proseslərlə bağlı daha əhatəli və detallıdır.

Samancının sözlərinə görə, hazırda ISO Komissiyasında dünya bal standartının hazırlanması istiqamətində işlər davam etdirilir. O, Türkiyənin hazırladığı yeni standartın bu sahədə beynəlxalq miqyasda nümunə ola biləcəyini bildirib.

Tebliğdə Türkiyəyə məxsus qiymətli bal növlərindən biri olan şam balının da daha dəqiq tərifi verilib. Samancı şam balının antibakterial, antifungal və antioksidant xüsusiyyətləri ilə dünyada fərqlənən yüksək keyfiyyətli bal növü olduğunu qeyd edib.

O bildirib ki, ixrac potensialına malik bu qiymətli bal növü Türkiyədə və dünyada kifayət qədər tanıdılmır. Yeni tebliğdəki dəqiq təriflərin şam balının beynəlxalq səviyyədə tanıdılmasına da töhfə verəcəyi vurğulanıb.

Bundan əlavə, bitki adı ilə satışa çıxarılan ballar üçün tozcuq analizinin məcburi olması, həmçinin maltoza şəkərinin analizinin tətbiqi balda saxtakarlığın qarşısının alınması istiqamətində mühüm addım kimi qiymətləndirilib.

Aslı Elif Tanuğur Samancı xüsusilə “xam bal” anlayışının tebliğə daxil edilməsinin istehlakçıların düzgün məlumatlandırılması baxımından vacib olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, istehlakçı artıq məhsulun üzərində “xam bal” ifadəsini gördükdə bunun istiliklə işlənməmiş və pətəkdən əldə edildiyi vəziyyətə mümkün qədər yaxın formada qida dəyəri qorunmuş bal olduğunu anlayacaq.

Mənbə: Anadolu Haber