ABŞ və İran Yaxın Şərqdə gərginlik davam edərkən gizli danışıqlar aparır
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Respublikaçılar Partiyasının aralıq seçkidə uğursuz nəticələrindən sonra İranla növbəti genişmiqyaslı hərbi qarşıdurmanın qarşısını intensiv diplomatik səylər vasitəsilə almağın mümkünlüyünə dair indiyədək ən aydın mesajını verib.
Tramp bazar günü CNN telekanalına açıqlamasında Tehranın nüvə proqramı və Hörmüz boğazının yenidən açılması ilə bağlı razılaşma istiqamətində irəliləyiş əldə edəcəyi təqdirdə ABŞ-nin hərbi hücumlarının yenidən başlamasının “çox az ehtimal olunduğunu” bildirib. O, CBS telekanalının “60 Minutes” proqramına müsahibəsində də müharibəni genişləndirmək niyyətində olmadığını qeyd edib.
ABŞ və İran arasında genişmiqyaslı müharibənin yenidən başlamasının qarşısını ala və daha genişmiqyaslı danışıqlara yol aça biləcək həssas razılaşma ilə bağlı gizli müzakirələr aparılır.
Lakin razılaşma əldə olunacağına dair ümidlər Vaşinqtonun açıqlamaları fonunda zəifləyir. Belə ki, ABŞ dövlət katibi Marko Rubio bazar günü tərəflərin “razılaşmanın əldə olunması ərəfəsində olduğunu deməzdim” ifadəsini işlədib. Tramp da hərbi müdaxilə variantının hələ də gündəmdə olduğunu açıq şəkildə bildirib.
Danışıqlarda vasitəçilik edən hər iki tərəf və Qətər çərşənbə axşamı keçirilən aralıq seçkidən sonra diplomatik fəallıq artsa da, müzakirələrin detalları barədə çox az məlumat açıqlayıb.
Seçkidə Respublikaçılar Partiyasının ciddi itkiləri danışıqlara yeni bir aspekt əlavə edib. ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vens seçkidən sonra verdiyi açıqlamada müharibənin respublikaçıların məğlubiyyətinin səbəblərindən biri olduğunu bildirib.
Tramp “60 Minutes” proqramına müsahibəsində Vensin bu qiymətləndirməsi ilə razılaşmadığını deməyib və seçicilərin “müharibəni bəyənmədiklərini” etiraf edib. Bununla belə, o, İrana hücum qərarını qətiyyətlə müdafiə edərək, eyni qərarı yenidən verməli olsaydı, cavabının “qəti şəkildə bəli” olacağını vurğulayıb.
İran isə seçkinin nəticələrindən danışıqlardakı mövqeyini gücləndirmək üçün istifadə etməyə çalışıb. Xarici işlər naziri Abbas Əraqçı bazar günü bildirib: “Amerikalı seçicilər öz seçimlərini ediblər. İndi Ağ Ev də öz qərarını verməlidir”.
Tramp ABŞ-nin hərbi mövqeyinin güclü olduğunu nümayiş etdirməyə davam edir. İran isə ölkəyə yenidən hücum ediləcəyi təqdirdə müharibənin coğrafi miqyasını genişləndirməklə bağlı dəfələrlə təhdidlər səsləndirib.
Arzum Ağazadə
