Ailə üzvlərinin səsini klonlayıb zəng edirlər - "Görünməyən təhlükə"dən hissə

Süni intellekt texnologiyalarının sürətli inkişafı yeni riskləri də özü ilə gətirir.Son dövrlərdə səs klonlama vasitəsilə həyata keçirilən dələduzluq halları artmaqdadır.
Dələduzlar insanların ən zəif nöqtəsindən  yaxınlarının səsinə olan etibarından istifadə edir.
Mütəxəssislər bu tendensiyanı “görünməyən təhlükə” adlandırır.

Mövzu ilə bağlı “İnformator.az”a açıqlamasında  İT mütəxəssisi Elvin Abbasov bildirir ki, süni intellekt texnologiyalarından istifadə edilərək hazırlanan səs klonlama üsulu, neyron şəbəkələri və Dərin Öyrənmə prinsipləri ilə işləyərək cəmi bir neçə saniyəlik səs nümunəsi vasitəsilə istənilən şəxsin səs tonunu, vurğularını və danışıq tərzini rəqəmsal olaraq kopyalayır:

“Dələduzlar hədəf şəxsin sosial şəbəkələrdəki videolarından və ya səsli mesajlarından topladıqları bu məlumatları sistemə daxil edərək istənilən mətni həmin şəxsin səsi ilə sintez edir ki, bu da yüksək texnologiyalı hibrid təhdidlərin fərdi səviyyədə təzahürüdür. Belə zənglərin real olub-olmadığını ayırd etmək üçün ilk növbədə səsdəki qeyri-təbii metalik tonlara, robotik fasilələrə və ya emosiyaların məntiqsiz keçidlərinə diqqət yetirmək lazımdır; çünki dələduzlar adətən "təcili pul" ssenariləri ilə psixoloji təzyiq yaradaraq vətəndaşın soyuqqanlı düşünməsini əngəlləməyə çalışırlar. Bu "görünməyən təhlükə" ilə qarşılaşdıqda ən effektiv texniki üsul, zəng edən şəxsə yalnız ailə daxilində bilinən spesifik bir sual vermək və ya dərhal dəstəyi asaraq həmin yaxınınıza öz nömrəsi ilə geri zəng edərək məlumatın doğruluğunu yoxlamaqdır. İnsanlar özlərini bu səs klonlama hücumlarından qorumaq üçün ailə üzvləri ilə aralarında yalnız özlərinin bildiyi gizli bir "Ailə Parolu" müəyyənləşdirməli və şübhəli zənglərdə bu kodu soruşmalıdırlar. Bundan əlavə, sosial şəbəkələrdə səsli videoların hər kəsə açıq paylaşılmasını məhdudlaşdırmaq, mesencerlərdə iki faktorlu autentifikasiyanı aktiv etmək və rəqəmsal savadlılığı artırmaq bu texnoloji savaşda ən fundamental müdafiə səngəridir; çünki müasir təhlükəsizlik artıq təkcə fiziki deyil, həm də informasiya gigiyenası üzərində qurulur”.

Ədilə Hüseynzadə