Microsoft: “Anthropic-in süni intellektə yanaşması bəşəriyyət üçün fəlakətli nəticələrə səbəb ola bilər”

Microsoft: “Anthropic-in süni intellektə yanaşması bəşəriyyət üçün fəlakətli nəticələrə səbəb ola bilər”

“Microsoft” şirkətinin süni intellekt üzrə rəhbəri Mustafa Süleyman “Anthropic” şirkətinin süni intellekt modelini (AI) öyrətmə yanaşmasının “bəşəriyyətin rifahına fəlakətli təsir göstərə biləcəyini” bildirib.

Süleymanın sözlərinə görə, rəqib şirkət süni intellektə insan kimi yanaşmaqla, nəzarət edilməsi “mümkün olmayan” bir sistem yaratmaq riski daşıyır. O, buna süni intellektə “şüurlu ola biləcəyi” və “müstəqil fəaliyyət hüququna layiq olduğu” fikrinin aşılanmasını nümunə göstərib.

“Sonradan acı şəkildə peşman olacağımız bir qərara doğru yuxulu şəkildə getməməliyik”, – deyə Süleyman yazıb.

Onun açıqlamaları süni intellekt sənayesində texnologiyanın mümkün təhlükələri ilə bağlı səsləndirilən bir sıra ciddi xəbərdarlıqların davamıdır. BBC məsələ ilə bağlı “Anthropic”dən şərh istəyib.

Süleyman bildirib: “Süni intellekt sistemləri şüurlu deyil. Onlar hiss etmir, təcrübə yaşamır və əzab çəkmirlər. Onların anadangəlmə üstünlükləri və ya daxili motivasiyaları yoxdur”.

Onun sözlərinə görə, bu sistemlər “ardıcıllığı tamamlayan mühərriklərdir, daxili baxımdan boşdurlar, təlimatlara əməl etmək və insanların müəyyən etdiyi məqsədlərə çatmaq üçün hazırlanırlar”.

Süleyman uzun məqaləsində “Anthropic”in rəhbəri Dario Amodei və onun komandasını “düşüncəli, prinsipial və intellektual baxımdan dürüst insanlar” kimi qiymətləndirib. Bununla belə, o, şirkətin yanaşmasını tənqid edib.

Süleyman “Anthropic”i süni intellektə insanabənzər xüsusiyyətlər qazandırdığına görə kəskin tənqid edib. Antropomorfizm adlandırılan bu yanaşmanın Klod adlı süni intellekt sisteminin öz istəkləri, dəyərləri və mənlik hissi varmış kimi görünməsinə səbəb olduğunu bildirib.

O, “şüurun bioloji olduğunu” vurğulayaraq, süni intellektin şüurlu olduğuna dair “heç bir sübutun olmadığını” qeyd edib.

Süleyman məsələ ilə bağlı ictimai müzakirə aparılmasına çağırış etməklə yanaşı, süni intellekt sistemlərinin necə öyrədildiyi və qiymətləndirildiyi barədə daha çox şəffaflığın vacibliyini vurğulayıb.

Onun fikrincə, bu prosesə süni intellektin davranışlarının müstəqil şəkildə araşdırılması, eləcə də texnologiyanın monitorinqi və nəzarətdə saxlanılması üçün daha güclü vasitələrin yaradılması daxil olmalıdır.

Sauthempton Universitetinin kompüter elmləri professoru Deym Vendi Holl bu açıqlamaları “beynəlxalq səviyyədə aparmalı olduğumuz müzakirə” kimi xarakterizə edib. O, bunu bəzi süni intellekt şirkətlərinin yalnız insanları “qorxutmağa” xidmət etdiyini düşündüyü “həddindən artıq emosional reaksiyalarla” müqayisə edib.

“Əlavə risk təbəqəsi”

“Microsoft” 2025-ci ilin oktyabrında öz superintellekt komandasını yaradıb. Süleyman da bunu qeyd edib. Şirkət rəqibi “Anthropic” kimi qabaqcıl süni intellekt texnologiyalarının inkişafı istiqamətində fəaliyyət göstərir.

O bildirib ki, “Microsoft”un İnsanmərkəzli Süni İntellekt Davranış Kodeksinin ilkin layihəsində şirkətin “insanlığa xidmət etməkdən başqa heç bir məqsədi olmayan, tabeli və insan dəyərlərinə uyğunlaşdırılmış süni intellekt” yaratmaq üçün “alternativ yol” üzərində çalışdığı qeyd olunub.

“Alignment” kimi tanınan uyğunlaşdırma sahəsi süni intellekt sistemlərinə insan etikası və prinsiplərinin inteqrasiya edilməsini hədəfləyir. Başqa sözlə, məqsəd süni intellektin insanların dəyərləndirdiyi prinsiplərdən kənara çıxmasının qarşısını almaqdır.

Süleyman bu yaxınlarda “OpenAI”nin süni intellekt agentlərinin təlim məşqi zamanı müstəqil şəkildə hərəkət edərək texnologiya mərkəzi “Hugging Face”i sındırmağa çalışmasını süni intellektə insan kimi yanaşmamağın vacibliyinə nümunə göstərib.

“Onların rifahının və hüquqlarının təhlükə altında olduğu qənaəti ilə hərəkət etsəydilər, bunun nə qədər daha təhlükəli ola biləcəyini təsəvvür edin”, – deyə Süleyman bildirib.

“Bu, mövcud risklərin üzərinə tamamilə əlavə bir risk təbəqəsi gətirir”, – o əlavə edib.