Qaranlıq dalanı bahara çevirən hiss: Xoşbəxtlik

Xoşbəxtlik insanın həyatdan həzz alması, sevinc hissi və gələcəyə ümid bəsləməsidir.

Haqqında çoxlu təriflər edilə bilən bu xüsusiyyət mahiyyətcə insanın içində olduğu vəziyyəti necə dəyərləndirməsi ilə bağlıdır. Həyatda bir çox çətinliklərlə mübarizə aparan insan hər şeyə baxmayaraq özünü xoşbəxt hiss edə bilər, daha az çətinlik çəkən və yaxşı şəraitdə yaşayan biri isə bədbəxt olduğunu deyə bilər.

Xoşbəxtlik müasir insanların ən vacib məsələlərindən biridir. İstehlak mədəniyyətinin hakim olduğu dünyamızda insanlar xoşbəxtliyi məqsəd kimi görür və ona çatmağı hədəfləyirlər. Müxtəlif həzzləri xoşbəxtliklə qarışdıraraq “bunu etsəm xoşbəxt olacam” düşüncəsi ilə onu əlçatmaz vəziyyətə salır. Halbuki insan diqqətini indiki məqama yönəltsə, görəcək ki, onu xoşbəxt edəcək çox şey var... Xoşbəxtlik, şən olmaq, həyatdan məmnun olmaq kimi duyğularla özünü göstərən bir duyğu halıdır.
Psixiatrlar və psixoloqlar xoşbəxtlik, müxtəlif yollarla müəyyən edilə bilən emosional vəziyyət haqqında danışarkən "şəxsi rifah" anlayışından istifadə edirlər.

İnsanın emosional tarazlığı və həyatdan məmnun olması xoşbəxtlikdə çox təsirlidir. Bütün insanlar müsbət və mənfi emosiyalar yaşayır. İnsan mənfi emosiyalar deyil, müsbət emosiyalar hiss edəndə özünü xoşbəxt hiss edir.

Xoşbəxt əhval-ruhiyyədə olan insanlar da zaman-zaman özlərini kədərli, narahat, qəzəbli və tənha hiss edirlər. Ancaq özlərini pis hiss etdikdə, hər şeyin yaxşılaşacağına dair əsas nikbinlik hissi var və arzuolunmaz vəziyyətlərin öhdəsindən gələcək və yenidən xoşbəxt ola biləcəklərinə inanırlar.

Həyatdan məmnunluq insanın müxtəlif sahələrdə, məsələn, işində, ictimai münasibətlərində, istedad və uğurlarında önəm verdiyi və dəyər verdiyi məmnunluqdur.

Sağlam qidalanmaq, nizamlı idman etmək, gün ərzində müəyyən bir axarda aktiv olmaq, həyatda bir məqsəd daşımaq və bu məqsədə can atmaq, sevmək və sevilmək kimi fəaliyyətlər həyatdan məmnuniyyətinizi artırır.

Xoşbəxtlik hədəflədiyimiz vəziyyət və mövcud vəziyyətin bizi qane edib-etməməsi ilə bağlıdır. Hədəfimizə yaxın olsaq və ya xəyal etdiyimiz yerə çatacağımızı düşünsək xoşbəxt olarıq.

Gözləntilər də xoşbəxtliyə təsir edən parametrlərdən biridir. Gözləntilərimiz gerçəkləşsə və ya nə qədər az gözləsək, bir o qədər xoşbəxt olarıq.

İnsanlardan və həyatdan passiv olaraq nəsə gözləmək, adətən, lakin həmişə deyil, məyusluqla nəticələnir.

Hətta insanın xoşbəxtlik gözləməsi də onun bədbəxt olmasına səbəb olur. "Niyə xoşbəxt ola bilmirəm?" sualında ilişib qalan insan həll tapa bilmir.

Bu nöqtədə gözləntiləri müəyyən bir həddə saxlamalıyıq. Məqsədlərimizə çatdıqca, gözləntiləri tədricən artırmalıyıq. Gözləntilərimizə nail olmaq mümkün olan bir şey olmalıdır.

Biz səy göstərmədiyimiz heç bir şey üçün gözləntilərimiz olmamalıdır. Ambisiyalarımıza çata bilməmiş və bədbəxt olmamışdan əvvəl özümüzə sual veririk: “Bunun üçün nə qədər səy göstərmişəm?”

Hər zaman xoşbəxt ola bilmərik. Çətin təcrübələr də insana müəyyən təcrübə qatır. Həyat bir yoldur və yaşadığımız ağrı və itkilər bu yolda dayanacaqlardır. Bu ağrı dayanacaqlarında əbədi qalmayacağıq. Bu səbəbdən həyatın külək kimi əsəcəyinin fərqində olmalıyıq. Yol davam edir. Bəlkə başqa dayanacaqlarda da bizi xoşbəxtlik gözləyir. Mənfi hadisələrin təsirlərinin qalıcı olduğunu düşünərək orada qalmaq, ömrünü boşa verməkdən başqa bir şey deyil.

Müdrik ağsaqqaldan soruşurlar: “Həyatda çəkdiyin ağrılara görə peşmansanmı?”. Cavabı belə olacaq: “O ağrı olmasaydı, bugünkü kimi olmazdım”. Bu, mümkündür. O dövrdə ağrılı olan təcrübələr bu gün onu inkişaf etdirən və dəyişdirən xatirələr olaraq qalır.

Pozitiv psixologiyaya baxsaq, insanın xoşbəxtliyinə təsir edən ən mühüm amillərdən biri də paylaşmaqdır. Paylaşan, kömək edən insan xoşbəxtdir. Faydalı hiss etmək insanın özü haqqında müsbət hisslərini artırır.

Bu anda qala bilən insanlar daha xoşbəxtdirlər. Bu günün nemət olduğunun şüurunda hərəkət edənlər, vaxtlarını itirmədən günlərini doyunca yaşayır və məqsədlərinə sərmayə qoyurlar.

Minnətdar olmaq da xoşbəxtliklə əlaqələndirilir. Əgər insan indiki vəziyyətində şükür edəcək bir şey tapsa və gələcəyə ümidlə baxarsa, xoşbəxt olar.

Bəzi insanlar xasiyyətlərinə görə başqalarından daha xoşbəxt olurlar. Ancaq bütün insanlar öz xoşbəxtlikləri üçün də səy göstərə bilərlər.

İnsan xoşbəxtliyə yaxınlaşmaq üçün özünü dinləməlidir. Bu nöqtədə həyatda harada olmaq istədiyinizin şüurunda olmaq vacibdir. Xəyallarınızı həyata keçirməyə və ya hədəflərinizə çatmağa doğru irəliləmək, sahib olduqlarınızın müsbət tərəflərinə baxmaq və mənfi baxımdan uzaqlaşmaq və optimist olmaq sizi daha xoşbəxt edəcək.

Nigar Xəlilzadə