00:00:00
Yazar
Ayan Sadi
16.11.2026 22:22 37 2 dəq oxuma
Araşdırma

Voyniç əlyazmasının sirri: 600 ildir oxunmayan kitabın səhifələrində nə gizlənir?

Voyniç əlyazmasının sirri: 600 ildir oxunmayan kitabın səhifələrində nə gizlənir?

 

 

Voyniç əlyazması dünyanın ən müəmmalı tarixi kitablarından biridir. Təxminən 600 il əvvəl hazırlanan bu əsər naməlum yazı sistemi, qəribə bitki təsvirləri və izahı çətin olan rəsmləri ilə tədqiqatçıların diqqətini çəkir. Onun hansı dildə yazıldığı və müəllifinin kim olduğu isə hələ də məlum deyil.

 

Əlyazmanın XV əsrin əvvəllərinə aid olduğu karbon-14 analizləri ilə müəyyənləşdirilib. Kitab adını 1912-ci ildə onu əldə edən polşalı kitab kolleksiyaçısı Vilfrid Voyniçdən alıb. Hazırda orijinal nüsxəsi ABŞ-ın Yel Universitetinin Beinecke Nadir Kitablar və Əlyazmalar Kitabxanasında qorunur.

 

Kitabın səhifələrində heç bir məlum bitkiyə tam bənzəməyən çiçəklər, Günəş və ulduz təsvirləri, həmçinin yaşıl su hövzələrində çimən qadın fiqurları yer alır. Tədqiqatçılar bu rəsmlərin orta əsr təbabəti, astronomiya və qadın sağlamlığı ilə əlaqəli ola biləcəyini düşünürlər. Əlyazmanın maraqlı xüsusiyyətlərindən biri də onun beş fərqli katib tərəfindən yazılmış olmasıdır. Buna baxmayaraq, mətnlərin mənasını açmaq mümkün olmayıb.

 

2026-cı ildə isə əlyazmanın sirrinə yeni bir ehtimal əlavə olunub. Oktyabrın 22-də Smithsonian jurnalında dərc edilən araşdırmaya görə, kitabın səhifələri tarixən yanlış ardıcıllıqla birləşdirilmiş ola bilər. Tədqiqatçılar yazı üslublarını və təsvirlərin yerləşməsini müqayisə edərək əlyazmanın əvvəlcə ayrı-ayrı vərəqlər şəklində hazırlandığını, sonradan isə yanlış qaydada cildləndiyini irəli sürüblər. Bu ehtimal doğrudursa, indiyədək aparılan bəzi araşdırmaların yenidən qiymətləndirilməsi lazım gələ bilər.

 

Voyniç əlyazmasının şifrə, unudulmuş dil, yoxsa başqa bir yazı sistemi ilə hazırlandığı hələ də məlum deyil. Bəzi tədqiqatçılar onun gizli bilikləri qorumaq məqsədilə yazıldığını, digərləri isə orta əsrlərə aid saxtakarlıq nümunəsi ola biləcəyini düşünürlər. Lakin heç bir nəzəriyyə elmi ictimaiyyət tərəfindən qəti şəkildə təsdiqlənməyib.

 

Bəlkə də əsrlər əvvəl kiminsə gələcək nəsillərə ötürmək istədiyi biliklər bu kitabın səhifələrində gizlənib. Ancaq Voyniç əlyazması hələ də ən böyük sirrlərindən birini qorumağa davam edir.

     

 

Aytən Əhmədova

#əlyazmasının #sirri: #gizlənir? #ildir
Paylaş:

Şərhlər (0)

Oxşar Xəbərlər