Yol var, amma tıxac bitmir

Bakı–Qazax magistral yolunda müşahidə olunan sıxlıq sürücülər üçün ciddi narahatlıq doğurur. Yolda aparılan təmir işləri, yük nəqliyyatının intensivliyi və alternativ yolların azlığı əsas səbəblər sırasındadır. Pik saatlarda vəziyyət daha da ağırlaşır, bu da gündəlik hərəkət axınını ləngidir. Mütəxəssislər problemin aradan qaldırılması üçün ağıllı nəqliyyat sistemləri və planlı infrastruktur yenilənməsini vacib hesab edirlər.

Mövzu ilə bağlı nəqliyyat eksperti Bulud Bağırov “İnformator.az”a açıqlamasında bildirib ki, problem infrastruktur və idarəetmə amilindən qaynaqlanır:

“Bakı–Qazax magistral yolunda (Bakıdan başlayaraq Gəncə, Tovuz, Qazax istiqamətinə qədər uzanan əsas nəqliyyat arteriyası) yaranan sıxlıqlar bir neçə nəqliyyat, infrastruktur və idarəetmə amilindən qaynaqlanır. Aşağıda bu məsələyə müxtəlif cür yanaşa bilərik. Sıxlığın əsas səbəblərindən birincisi yolun keçid qabiliyyətinin məhdudluğudur ki, bəzi hissələrdə iki və ya üç zolaqlı yol standartı mövcuddur, bu isə artan nəqliyyat axınına cavab vermir. Qovşaq və dönmə nöqtələrində tənzimlənməyən keçidlər sıxlığa səbəb olur.

 Bakı–Qazax yolu həm daxili yükdaşımalar, həm də beynəlxalq tranzit (TRACECA dəhlizi) üçün istifadə olunduğundan ağırtonnajlı nəqliyyat vasitələrinin çoxluğu çətinlik törədir. Bu tip avtomobillər sürəti aşağı salır və ötüşmə manevrlərini çətinləşdirir.

 Yolun bəzi hissələrində təmir və yenidənqurma işləri uzunmüddətli şəkildə aparılır, o cümlədən körpü, tunel və dar keçidlərdə yol genişliyinin məhdudluğu tıxaclara səbəb olur.

 Yolboyu yerləşən yaşayış məntəqələrindən (Xırdalan, Şamaxı, Göyçay, Gəncə ətrafı və s.) lokal giriş-çıxışlar əsas magistral axına qarışır. Yerli ticarət obyektləri və yanacaqdoldurma məntəqələri qarşısında dayanma halları da hərəkəti ləngidir.

 Sürət rejiminin pozulması, təhlükəsiz məsafə saxlanılmaması, nizam-intizam zəifliyi qəza riskini və nəticə etibarilə tıxacları artırdığından yol-hərəkəti hadisələri baş verir.

 Magistral yollarda sıxlığa səbəb olan ümumi amillər əsasən aşağıdakılardır: sürət fərqlərinin çoxluğu (yüngül və ağır nəqliyyat arasında), zolaq dəyişmə və ötüşmə şəraitinin zəifliyi, qovşaqların qeyri-standart planlaşdırılması, yol-hərəkətinin idarəetmə sistemlərinin (ITS) olmaması, yanacaq, servis və istirahət məntəqələrinin pis yerləşməsi.

Gələcəkdə sıxlığın minimuma endirilməsi üçün bir çox texniki tədbirlər görülməlidir ki, onlardan əsasən aşağıdakıları qeyd etmək olar: 4 zolaqlı və ya 6 zolaqlı standartların tətbiqi, xüsusilə Bakı–Şamaxı və Gəncə–Qazax hissələrində; sürətli magistral yollarının tikilməsi – tranzit və yerli yolların ayrılması; alternativ paralel yolların – kənd yolları və ya yan magistral yollarının tikilməsi. Ağırtonnajlı yük maşınlarına müəyyən saatlarda hərəkət məhdudiyyəti qoymaqla, elektron yol ödəniş sistemi vasitəsilə axının tənzimlənməsi ilə, tranzit və yerli nəqliyyatın ayrılması ilə, yolboyu məskunlaşmanın və sənaye zonalarının nəqliyyat planlaşdırılması ilə uzlaşdırmaqla, logistika mərkəzlərinin və yük terminallarının əsas magistraldan kənara çəkilməsi ilə, sürücülər üçün maarifləndirmə kampaniyaları (təhlükəsiz məsafə, zolaq intizamı və s.), ictimai nəqliyyat və dəmir yolunun inkişafı ilə magistral yüklənməsinin azaldılması ilə idarəetməni tənzimləmək mümkündür”.

Aydan Əsgərxanlı