İsti içkilər sizi həqiqətən istiləşdirirmi ?
![](/sekil.php?w=450&h=0&zc=1&src=/upload//202407/4801212_7.jpg)
Tarix: 11:24 25.07.2024
Hava çox isti olanda, bir stəkan buzlu sudan daha cəlbedici bir neçə şey var. Ancaq nənəm bunun əksini iddia edir. Onun sözlərinə görə, isti havada sərinlənməyin ən yaxşı yolu isti çay içməkdir! Yəqin ki, bu fikri əvvəllər eşitmisiniz. Yaxşı, bu, əsassız şayiədir, yoxsa həqiqəti əks etdirir? Soyumaq üçün soyuducuya və ya çaydana müraciət etməliyik ?
İsti yay günlərində sərinləmək üçün ümumiyyətlə soyuq içkilərə üstünlük versək də, köhnə bir deyim bəzən bizi narahat edir: “Çay istiliyi götürür”. Bir çox mədəniyyətlərdə bunu əsaslandıran bir sıra təcrübələr var, ilk baxışdan müəyyən şəraitdə şübhəli deyim.
2012-ci ildə bədən istiliyi və tərləmə üzrə mütəxəssis Ollie Jay tərəfindən aparılan təcrübədə:
Təcrübələr havalandırılan bir mühitdə 75 dəqiqə məşq edərkən, müntəzəm olaraq 1,5⁰C ilə 50⁰C arasında dəyişən su istehlak etdilər. Təcrübənin nəticələri göstərir ki, ən isti suyu içən subyektlər otaq temperaturunda su istehlak edənlərlə müqayisədə 56 kilojoul istilik enerjisi itirərək soyumuşlar. Soyuq su içən subyektlərin orqanizmində istilik enerjisinin 21 kilojoul artması müşahidə edilib.
İsti içki qəbul etdiyimiz zaman həzm sistemimizin ağız və mədə arasında olan hissələrində temperaturu hiss edən hüceyrələr beyinə bədən istiliyinin artdığını bildirən siqnallar göndərir. Bunun üzərinə beynimiz tərləmə mexanizmini sürətləndirərək bədəni soyutmağa çalışır. Çünki tərimizdəki su buxarlanmaq üçün lazım olan enerjini dərimizdən alır və bədənimizdən buxarlanır. Bu hadisə bədənimizin istilik itirərək soyuması ilə nəticələnir.
Yuxarıda qeyd olunan eksperimental quruluşda qeyd edildiyi kimi, isti içkilər qəbul etdikdən sonra bədənin soyuması üçün bütün tər buxarlanmalıdır. Sakit, yüksək rütubətli havada tərin dəridən axmasına mane olan paltarlar geyinərkən isti içki içmək bədən istiliyini daha da artıracaq.
Mənbə: halildurmus.com
Nigar Səmədli